maandag 27 juli 2009

Hamburger Hallig

Zo, weer terug in het Nederlandse na een week als vogelwacht 'gewerkt' te hebben op de Hamburger Hallig in Sleeswijk-Holstein. Op de Hallig verbleven we in een klein huisje van de Duitse vogelbescherming (NABU) midden op de kwelders (zie foto). Hier is een kleine tentoonstelling en kan je informatie krijgen over de Duitse Waddenzee. Mijn lief en ik zijn hier tien dagen geweest en ik heb mijn Duits goed kunnen oefenen met het uitleggen van het hoe & waarom van eb en vloed, trekvogels en broedvogels in de Waddenzee, hoe het zit met Benthos, windmolenparken en ga zo maar door. Heel leuk om te doen maar na tien dagen had ik het toch wel een beetje gehad, vogels onderzoeken ligt me blijkbaar beter!

Vogels kijken overigens ook en daar was gelukkig nog voldoende tijd voor. Tot een jaar of twintig geleden zijn regelmatig delen van de Waddenzee ingedijkt in het kader van dijkverzwaringen. Dit heeft tot gevolg gehad dat langs de hele kust, vanaf de monding van de Elbe tot de Deense grens, binnendijkse plassen zijn ontstaan. Eigenlijk heb je een hele strook met grotere en kleinere natte gebieden die allemaal lijken op het Lauwersmeer! Een eldorado voor zeldzaamheden. Deze worden dan ook regelmatig gezien, vooral steltlopers natuurlijk. Wat te denken van Bairds, Bona's, Gestreepte Strandlopers, Kleine Geelpootruiters, Amerikaanse en Aziatische Goudplevieren, groepen (tot 35 exx.) Breedbekstrandlopers om maar even wat leuke dingetjes te noemen. En alsof dat nog niet genoeg is, er liggen voor de kust talloze kleine en grotere eilanden. Die dus in de goede tijd vol (kunnen) zitten met de meest leuke soorten.

Ok, genoeg over dromen en mogelijkheden en wat allemaal wel of niet kan. Nu de feiten, wat heb ik allemaal gezien? Op vrijdag de 17e juli zijn we naar de Hallig gereden. Na lang gewacht te hebben voor het veer over de Elbe (ongeveer 90 minuten...), bezochten we eerst Neufeld. Dit ligt aan de monding van de Elbe en is bekend omdat hier Lachsterns broeden. De vogels waren snel gevonden, ze fourageerden binnendijks in een stel plasjes en vlogen dan over de dijk naar de kolonie. Dit jaar broeden hier ongeveer 35 vogels. Je snapt niet wat hier zo bijzonder en speciaal aan het gebied is dat er Lachsterns broeden. Als het hier kan, waarom dan niet in Nederland?

Hierna verder naar het noorden gereden en de plek bezocht waar een anderhalve week eerder een zomerkleed Amerikaanse Goudplevier gezeten heeft. Terwijl de hemel roze kleurde (zie foto) enige groepen Goudplevieren afgezocht, helaas zonder enig resultaat. Het lijkt erop dat de vogel is gevlogen. Zoekacties na mijn bezoek leverde ook niets meer op.

Op zaterdagavond wilde ik graag de Beltringharder Koog bezoeken. Dit gebied, in 1987 ingedijkt, lijkt een copie van het Lauwersmeer en is schijnbaar de best plek voor steltlopers. Al geruime tijd verblijft hier een Grote Franjepoot. Ik had geen goede plekinfo kunnen krijgen voor deze soort en was ook een beetje wanhopig toen we het gebied in reden. Zo enorm groot, waar zou ik moeten beginnen met zoeken? Op goed geluk maar begonnen met steltlopers te scannen en tot mijn grote vreugde had ik de vogel in een half uur gevonden. De vogel liep redelijk ver weg maar viel direct op door de voor Grote Franjepoten zo kenmerkende manier van fourageren. Zondagochtend hebben we de vogel nog een keer kunnen bekijken, toen iets dichterbij en met beter licht. Verdere bijzondere soorten leverde dit gebied niet op. Wel heel veel Bonte Strandlopers en Zwarte Ruiters maar de Breedbekken bleven onvindbaar.

Op dinsdagavond - qua weer de de mooiste dag van de hele week - bezochten we Hauke Haien Koog. Dit gebied is in 1960 ingedijkt. Hier weer veel stelten, maar helaas weer geen Breedbekstrandlopers. Die worden daar de hele zomer door gezien maar blijven ook regelmatig buitendijks overtijen. Wel vlogen hier nog zeer veel Zwarte Sterns en Dwergmeeuwen rond met hiertussen een fraaie zomerkleed Witvleugelstern. Een mooie, onverwachte bonus!

De rest van de week is het regelmatig slecht weer. Veel regen en onweersbuiten, afgewisseld met zonnige perioden. Op zaterdag, onze laatste dag op de Hallig, staat er veel wind. De boer komt langs om de schapen van de kwelder af te halen en ze allemaal bij ons huisje (dat op een terp staat) te brengen. Ze verwachten extra hoog water, meer dan een meter hoger dan normaal. Ik besluit mijn auto ook halverwege de terp te zetten, midden tussen de schapen. Het water komt inderdaad hoog en ineens lopen er overal om ons huisje Bonte Strandlopers, Rosse Grutto's en Wulpen. Tijdens een wandeling komen we een Vos tegen. Het hoge water heeft hem verrast en hij (of is het toch een Sie?) ziet er niet al te happy uit. Met grote sprongen probeert het beest een droog plekje te zoeken, nog niet zo makkelijk op een bijna ondergelopen kwelder.


Op zondag nemen we dan afscheid van de Hallig en rijden al vogels kijkend terug richting het veer over de Elbe. Onderweg zoek ik alle groepen stelten af naar leuke soorten. Dit wil niet echt lukken, echte bijzonderheden vinden we niet. Wel enorme aantallen Zwarte Ruiters, Tureluurs en Kemphanen. Het valt me voor de zoveelste keer weer op, echte serieuze vogelaars kom ik op deze zonnige zondag niet tegen. Wat daar allemaal aan leuke en bijzondere soorten moet rondlopen... en zo weinig vogelaars die daar echt fanatiek naar zoeken. Meer dan zonde!

maandag 13 juli 2009

Bienfressers !

In het vorige bericht had ik het over Bijeneters. Elk jaar komt er een klein boekje uit met de vogelwaarnemingen uit Cuxhaven en wijde omgeving, hierin had ik gelezen dat bijna elk jaar wel ergens in een zandgroeve Bijeneters tot broeden komen. De plek is dus niet altijd dezelfde, dat verschilt van jaar tot jaar. Ik was nieuwsgierig geworden en wilde daar wel eens wat meer van weten. Na wat spelen met Google Earth kwam ik uit op een aantal potentiële plekken die in aanmerking komen voor broedende Bienfressers.

Voorzichtig polste ik een aantal vogelaars uit de omgeving van Cuxhaven en toen bleek dat ik al aardig geïntegreerd ben in het Duitse vogelwereldje. Ik werd deel van de kleine groep vogelaars die weten op welke locatie de vogels dit jaar broeden. Ze broeden dit jaar op twee verschillende plekken en ik ontving een mail met info over één van deze plekken. Tot mijn grote vreugde broeden er dit jaar dus ook Bijeneters! Ik controleer de plek die in de mail staat nog eens op Google Earth, prent de route in mijn hoofd en ga verder met alle dingen die ik zo normaal doe.

Dat was dus een deel van de plannen van het afgelopen weekend, Bijeneters bekijken en dan daarna eventueel nog kijken naar jagende Lachsterns op de heide vlak bij Oxstedt. Op vrijdag regent het bijna de hele dag en op zaterdagmorgen valt het nog steeds met bakken uit de hemel. De voorspellingen voor zondag beloven ook niet veel goeds en als het zaterdagmiddag langzaam een beetje droog begint te worden besluiten we op pad te gaan.

De groeve is snel gevonden en vol verwachting kijk ik langs de steile wanden. Heel veel is er niet te beleven, de grote groepen Bijeneters die ik had verwacht zie ik niet... wel Oeverzwaluwen. In een wand zit een kleine kolonie. Ik kan me voorstellen dat daar dan in de buurt ook die Bijeneters moeten zitten en ga op gepaste afstand in het gras zitten. De zwaluwen vliegen steeds voor me langs en om de tijd een beetje te doden probeer ik ze te fotograferen.

Als ik zo een tijdje zit hoor ik ineens een bekend geluid: Bijeneters! Ik hoor roepende vogels die blijkbaar ergens in de buurt vliegen. Ik probeer de vogels te localiseren maar dat lukt me niet. 'Maakt niet uit', denk ik, 'die komen wel terug'. Vol goede moed blijf ik zitten. Mijn lief is minder geduldig, ze begint te struinen en gaat planten determineren.

Zo zit ik een hele tijd te wachten. Er vliegt van alles voorbij maar geen Bijeneters. Langzaam begin ik een beetje wanhopig te worden. Heb ik me iets ingebeeld en heb ik het niet echt goed gehoord? Ik kan het me niet voorstellen, zo paranoia ben ik toch ook niet? Het is ondertussen al bijna 7 uur en ik besluit het op te geven. Bijeneters horen roepen en dan niet zien... leuk is dat!

Terwijl ik terug loop naar de auto zeilt er nog een man Grauwe Kiekendief langs. Alle zwaluwen alarmeren en vliegen achter de kiek aan. Nog steeds geen Bijeneters. Als die hier echt zitten dan waren die toch ook in actie gekomen bij het langsvliegen van de kiek? Ik kom tot de conclussie dat de vogels hier toch niet (meer) broeden. Anders had ik ze toch al lang gezien of nog een keer gehoord? Via een smal weggetje rijden we nog een beetje in de omgeving rond, misschien is er nog een andere groeve in de buurt en zitten de vogels daar. We vinden niets en een beetje teleurgesteld rijden we naar huis.

Het is maandagavond als ik dit bericht schrijf. Voor de grap kijk ik nog eens naar de groeve op Google Earth en doe dan een 'afschuwelijke' ontdekking. Nog geen 200 m verder is nog een groeve. We hebben blijkbaar een verkeerd weggetje genomen, anders waren we zeker bij die groeve uitgekomen. Waarschijnlijk zitten de vogels hier en heb ik ze gehoord terwijl ze wat rondvlogen. Ronduit frustrerend !

'Ach', hoor ik jullie zeggen, 'dan ga je het volgend weekend toch kijken'. Maar dat zal helaas niet gaan. Vanaf vrijdag de 17e tot en met de 26e juli ben ik vogelwacht op de Hamburger Hallig. Dit is een klein schiereilandje in de Waddenzee net ten zuiden van Denemarken, zie de rode pijl op het kaartje hieronder. Wel een mooie wereld, al langere tijd zit hier een Amerikaanse Goudplevier, regelmatig worden hier Breedbekstrandlopers gezien en hier broeden ook Lachsterns. Ik hoop in de tijd dat ik daar ben wat te kunnen schrijven en als ik terug ben horen jullie zeker weer van me.

En, misschien heb ik dan daarna tijd voor die Bijeneters... dat doet toch nog steeds een beetje zeer...


dinsdag 7 juli 2009

Im Garten

Het afgelopen weekend was een zeer rustige. Het was te heet om je nuttig te maken, maar na de vakantie was in de tuin veel te doen. Dus eigenlijk was het een drie-tal dagen relaxen en ondertussen zo nu en dan een beetje tuinieren.

En wat doe je daarnaast nog? Juist, zo veel mogelijk omhoog kijken en luisteren. Roofvogels, Kraanvogels en Ooievaars leverde dit niet op, wel een paar leuke nieuwe toevoegingen aan de tuinlijst. Op zaterdag vloog een Grote Gele Kwik over het huis en niet lang daarna een roepende Europese Kanarie. Op zondag kwamen dan eindelijk twee lang verwachte soorten langs in de tuin: een Vuurgoudhaan en Grauwe Vliegenvanger. Dit brengt de totale tuinlijst op 67 soorten.

Ook leuk waren de Kruisbekken die een paar keer uit de vijver probeerden te drinken. Ik heb het idee dat de aantallen de laatste tijd zijn toegenomen. Langs de Finse westkust had ik twee keer een grote groep Kruisbekken op redelijke hoogte overvliegend. Vogels die duidelijk op trek waren en van Zweden leken te komen. En in Schotland, op de Shetlands en Orkneys, zijn de laatste weken grote groepen Kruisbekken aangekomen. Er lijkt dus beweging te zijn en mischien kan dat de toegenomen aantallen in het Duitse Wald verklaren.



Volgende week, als het een beetje mee wil zitten, nieuws over broedende Bijeneters op een geheim te houden locatie ergens in de omgeving van ons huis!