Leuk weekendje

In het weekend van 16 augustus keerde ik terug uit Estland. Maandag de 17e had ik een vrije dag om mijn was te wassen en op die dag werd er een adulte man Steppekiekendief ontdekt op ongeveer 20 km van ons huis. Het doorgeven van zeldzame soorten werkt hier nog niet zo voortvarend als in Nederland dus ik hoorde pas de volgende dag van deze waarneming. Dus toen ik al weer op mijn werk was... In het begin van de week liet de vogel zich fraai bekijken maar later in de week werd het steeds lastiger de vogel te zien te krijgen. Ongeduldig telde ik de dagen af en toen was het vrijdag, eindelijk had ik de gelegenheid een poging te ondernemen de vogel te zien te krijgen!

Vrijdagmorgen om negen uur was ik dus in de omgeving van Worpswede. Hier is een uitgestrekt weidegebied, niet saai en eentonig zoals in Nederland maar kleinschalig met kleine akkertjes en weilanden en zo nu en dan stukjes moeras en kleine plasjes. Twee riviertjes kronkelen door deze wereld en langs een van deze riviertjes bevond de vogel zich. De plek waar de kiek het beste te zien was nog steeds niet echt duidelijk maar blijkbaar had je op een oude brug die te bereiken was via een stoffige zandweg de beste kansen.

Het was goed te zien waarom de Steppekiek hier nu al bijna een week verbleef: overal zaten roofvogels. Zo'n 30 - 40 Buizerden, minstens zoveel Torenvalken en verder veel Bruine-, Blauwe en Grauwe Kieken. Daarnaast nog Ooievaars en veel Blauwe Reigers. En al die vogels maakten jacht op muizen. Blijkbaar was het daar vergeven van de muizen. De vogels hielden zich vooral op een paar vers gemaaide velden op, hier lagen grote strobalen en op elke baal zat een vogel.

In Nederland zou het bij een adulte man Steppenkiek zeer druk zijn, maar in Duitsland is dat anders. Toen we aankwamen stonden er twee vogelaars op de brug en verder helemaal niemand. De twee hadden de kiek nog niet gezien maar stonden daar ook nog niet zo heel erg lang te zoeken. Ik pakte mijn scoop en begon de velden af te zoeken. Daar was ik nog niet zo heel lang mee bezig toen ik ineens in de verte een opvallende vogel in geen golvende vlucht zag vliegen. De vogel vloog vanuit de bosrand de velden over en viel in bij een stel kleine bosjes. Brede ronde vleugels met zwart en een smallere witte rand: onmiskenbaar een Hop! Ik probeerde nog een tijdje de vogel te vinden maar dat lukte niet. Helaas was ik de enige die de vogel zag vliegen, de anderen keken net in de verkeerde richting. Zoals een ieder weet zijn Hoppen soms zeer moeilijk te vinden, de vogels fourageren onopvallend en kunnen onzichtbaar verdwijnen. Het gebied waar de Hop was neergestreken nodigde niet echt uit om te gaan zoeken: kleine graslandjes en akkertjes, wat struiken, boompjes en oude boomgaarden. Het zoeken zou wel eens heel erg lastig kunnen zijn en daarom besloot ik dat niet te gaan doen, de kiekendief was belangrijker.

De twee vogelaars geloofden het na een tijdje wel en vetrokken. Ik bleef - samen met mijn lief - achter. En toen gebeurde het, tijdens het scopen zie ik ineens de Steppenkiekendief vliegen, niet eens zo heel erg ver. Ik kijk opzij om Nicole te waarschuwen en kijk weer door mijn scoop: niets, helemaal niets... vertwijfeld scoop ik links en rechts maar ik zie geen kiek vliegen. Blijbaar is de vogel snel ingevallen en zit weer onzichtbaar in het lange gras. We blijven nog een uurtje zoeken en zoeken maar zonder enig resultaat. Wel vliegen er nog twee Kraanvogels over die een eind verderop in de weilanden neerstrijken. Omdat we zaterdag een uitje met de famillie van Nicole hebben zal ik tot zondag moeten wachten voor nog een poging. Deze kiek heb ik nog veel en veel te kort gezien.

Het uitje met de famillie is leuk; het gezelschap is de moeite waard en een korte wandeling over de heide in de omgeving van Walsrode levert twee leuke soorten op: een doortrekkende Visarend en Zwarte Ooievaar!

En toen was het zondag de 23e augustus. Ik doe het 's morgens rustig aan, belangrijkere zaken dan een Steppenkiek vragen eerst om de nodige aandacht. De vogel is om ongeveer negen uur nog gezien en dat geeft hoop. Ook op zondag lopen de Duitse vogelaars niet warm voor een Steppekiek, er staat maar 1 vogelaar staat op de brug als ik daar om ongeveer half 12 arriveer. Het wordt een herhaling van afgelopen vrijdag: scopen, scopen en nog eens scopen. De velden zitten nog steeds vol met roofvogels en daar blijkt nu ineens een Zwarte Wouw bij gekomen te zijn. De vogel zit op een paal en laat zich fraai bekijken. Zo nu en dan vliegt de vogel een stukje en schuift dan een paal naar links of rechts op. De kiek laat zich echter niet zien en na een uurtje geef ik het op, het is warm en ik heb er geen goed gevoel meer bij, ik geloof er eigenlijk niet meer in.

Dat gevoel is aan het einde van de middag weer heel anders, de vogel is zo rond een uur of vijf tien minuten lang gezien. Het kriebelt en een uurtje later staan we weer op de brug. Voor de allerlaatste keer maak ik mezelf wijs. De Wouw is er nog steeds maar verder is er niet veel te beleven. Een verre mogelijke Grauwe Kiek man zorgt nog voor een beetje opwinding. Ik kan de vogel niet goed en lang genoeg bekijken om Steppekiekendief helemaal te kunnen uitsluiten. De vogel gaat dus met een vraagteken de boeken in.

Net voordat ik weg wil gaan zie ik plotseling een valkje vliegen, ik bekijk de vogel en denk: 'Roodpootvalk!'. De vogel is echter achter een hoop zand uit het oog verdwenen. Snel loop ik die kant op en dan vliegt er ineens een juveniele Roodpootvalk met een muis in de poten over me heen. Twee Torenvalken vinden het maar niets en vliegen er fanatiek achteraan. De drie vogels draaien om elkaar heen en geven een mooie show weg. De Torenvalken zijn bloedfanatiek en laten de Roodpoot geen moment met rust. Die laat dan zijn muis vallen, waarna een van de Torenvalken direct zich naar beneden stort en op de muis duikt. De Roodpootvalk vliegt een klein stukje verder en gaat in een boomtopje zitten waar die door de telescoop zeer fraai te bekijken is. Helaas is dit niet genoeg voor de overgebleven Torenvalk, hij blijft de Roodpoot lastig vallen en die verdwijnt kort daarna...

Nog even een korte samenvatting; wat voor leuke soorten zag ik nu allemaal dit weekend? Vier soorten Kieken, Hop, Zwarte Wouw, Kraanvogel, Visarend, Zwarte Ooievaar en een Roodpootvalk... een bijzonder leuk weekendje !!

Peter in Estland 3

Eigenlijk ben ik ondertussen al weer een goede week terug in Duitsland/Nederland en heb ik nu pas tijd om het laatste stuk over Eesti te schrijven. Onvoorstelbaar, maar het is niet anders.

Dus even een korte samenvatting van wat we nog allemaal gezien hebben. Om direct maar met de deur in huis te vallen, geen Kleine Vlieg of Sperwergrasmus. We hadden niet genoeg tijd voor een ochtendbezoek aan het - wonderschone - bos in de omgeving. Een oud, vochtig bos met veel ondergroei en berken. Het ideale biotoop voor Kleine Vlieg. Sperwergrasmus zou eigenlijk in de tuin van het Instituut waar we verbleven moeten zitten, maar helaas... deze was blijkbaar al vertrokken.

Wat we dan nog wel gezien hebben? Veel leuke soorten die voorbij kwamen tijdens het werk in het water: Grote Karekiet, Buidelmees, regelmatig Citroenkwikstaart, Temmincks Strandloper, Visarend en - zoals te verwachten - veel Zeearenden en Reuzensterns.


Verdere highlights waren o.a. een Witrugspecht in een eenzaam dood boompje langs de kust. Het dichtsbijzijnde bos was daar ongeveer 3 km vandaan. Blijkbaar een doortrekkende vogel, geen idee of dat daar voorkomt. Het was in ieder geval bijzonder deze soort daar te zien. De Witrugspecht van het Instituut (zie vorige berichten) liet zich elke dag zien in de dode boom aan de linkerkant als je het terrein opkomt.

Een paar wandelingen in de omgeving leverde veel Wespendieven op en een fraaie Steenarend. Een vogel-verslag van dit tripje zal binnenkort op de site van Rommert (http://www.lauwersmeer.com/) verschijnen. Zodra dit het geval is dan laat ik dat even weten.

Peter in Estland 2

Hier weer een bericht uit Estland. Het is hier nog steeds zeer de moeite waard. Het werk loopt voorspoedig maar daar ga ik hier verder niet op in. Nee, belangrijker zijn de vogels die we hier te zien krijgen ;-)

Wat hebben we allemaal gezien sinds mijn laatste bericht? Best veel leuke soorten, natuurlijk al het 'gewone' spul. Dus veel soorten die in Nederland niet zo heel erg algemeen zijn of het moeilijk hebben. Overal zitten hier Grauwe Klauwieren, Bonte - en Grauwe Vliegenvangers, Ooievaars en ga zo maar door. Het blijft een geweldig mooi land met overal overhoekjes en ruige stukjes. Akkers met brede randen vol met kruiden en struiken, weilanden met vol met bloemen en bomen die niet zijn weg gehaald maar zijn blijven staan. Sloten die niet zijn uitgemaaid maar waar nog overal planten en riet in staat. Het blijft heerlijk om hier te werken en te genieten van de absolute rust en silte.



Het blijft speciaal om in het water te staan, te werken aan de vangkooi voor de eenden en dan vlak naast je een fouragerende Grauwe Franjepoot te zien. Op het slik een stukje verder lopen Bontjes, Kleintjes en een Temmincks. Reuzensterns en Zeearenden vliegen ondertussen regelmatig over. Bij de ingang van het gebied waar we eenden ontdekte Erik een man Roodmus, helaas was ik net te laat om deze vogel nog te kunnen bewonderen. En, terwijl ik met mijn hoofd bijna in de vangkooi sta, hoor ik een pieper roepen. De roep klinkt me bekend in de oren en terwijl ik met bindbandjes bezig ben denk ik na wat voor soort het zou kunnen zijn. Als ik kort daarna tegen Erik over het roepje begin blijkt dat hij het ook heeft gehoord. Hij heeft zelfs de vogel gezien, een kwikstaart met twee brede vleugelstrepen. Citroenkwikstaart is onze conclusie en als we 's avonds het geluid nog even controleren blijkt dat te kloppen. Volgens ons een behoorlijk zeldzame soort en we nemen via de mail contact op met Uke Paal. Hem ken ik nog van eerdere bezoeken aan Estland en hij is lid van de Estse CDNA. We krijgen de volgende dag het - ontnuchterende - antwoord. Citroenkwik is sinds een paar jaar geen beoordeelsoort meer en een schaarse broedvogel geworden, langs de westkust broeden er tegenwoordig alleen al 30-40 paar. Toch blijft het een geweldig leuke waarneming. De dag na onze eerste waarneming zien we nog een paar keer een exemplaar. Omdat we dan steeds met de voeten in het water staan lukt het niet de vogel op de foto te zetten. Maar ik blijf hoop houden dat dit nog een keer gaat lukken!

Gisteren, donderdag had was ik aan het einde van de dag aan het pannenkoek bakken. Terwijl de stapel pannekoeken langszaam aan het groeien is komt Erik binnenrennen: 'Witrugspecht in de tuin' roept hij, voor mij reden genoeg het gas direct dicht te draaien en naar buiten te rennen. In een oude boom niet ver van ons huis zit de vogel boven in een boom. Iedereen kan haar (het is een vrouwje) goed bekijken en daarna vliegt de vogel verder. Een lifer voor Erik en 's avonds drinken we daar een goed glas Ests bier op.

We blijven hier nog minimaal een week en ik zal over enige dagen weer een bericht posten. Er zijn nog zo veel leuke soorten te zien hier, wat te denken van Sperwergrasmus en Kleine Vlieg. Die moeten hier in de tuin zitten... en die willen we zo onvoorstelbaar graag zien en op de foto zetten...

Peter in Estland 1

Op het moment dat ik dit schrijf bevind ik me in een onderzoeksinstituut in het zuid-westen van Estland. Eindelijk weer in het land dat in mijn ogen misschien wel het allermooiste van de wereld is. Ik ben hier nu voor ongeveer de 12e keer... en dit keer om eenden te vangen in verband met het onderzoek van een PhD student naar de verspreiding van avian influenza bij eenden. Ik ga jullie niet vermoeien met het vangen van die eenden maar wil wat vertellen over Estland en de vogels die ik hier ga zien.

Het eenden vangen doen we dus langs de Oostzee, in de buurt van Häädemeeste. We zijn hier op zondagavond aangekomen en de eerste leuke soort die we op de weg hiernaar toe zagen was een Notenkraker. Niet iedereen ziet de vogel, Erik (de vrijwilliger die met ons mee is) was de enige die de vogel langs zag vliegen. Helaas miste ik de vogel, maar de soort staat in ieder geval wel op de triplijst!

Op maandag- en dinsdagmorgen zijn we een tocht gaan maken langs de kust. De bedoeling was om te kijken waar grotere concentraties aan eenden te vinden waren. Naast de nodige eenden leverde dit ook leuke soorten op. Veel Reuzensterns en Zeearenden natuurlijk. Maar ook Grauwe Klauwier, Dwergstern, Grauwe Franjepoot en roepende Kwartelkoningen. Daarnaast nog heel veel Bosruiters, Grote Zaagbekken en Toppers.

De omgeving en de tuin van het Instituut zijn ook zeer de moeite waard, te beginnen met de velel Kraanvogels. Deze fourageren op de velden in de omgeving en vliegen 's avonds over om te gaan slapen in de moerassen in de buurt. Gierzwaluwen broeden hier niet onder de dakpannen maar in nestkasten. Nog nooit eerder meegemaakt!

En dan de eerste avond hier. We zaten buiten in de schemer nog een biertje te drinken toen er opeens iets vlak langs ons vloog. Een vleermuis dachten we, maar dat bleek dit keer niet het geval te zijn. Al snel werd duidelijk dat een paar Nachtzwaluwen om ons heen vlogen. De vogel lieten zich fraai bekijken als ze zo nu en dan even op kale takken in de bomen gingen zitten. Wat is er mooier dan een heerlijke, warme avond in Estland, een biertje, de stilte om je heen en dat allemaal met vliegende Nachtzwaluwen. Weinig!

Vandaag was ook weer een sublieme dag. Toen we 's morgens vroeg naar onze vangkooien vertrokken vlogen er twee mannetjes Korhoen langs de auto. Gewoon boven een paar weilanden en daarom viel het kwartje een beetje langzaam. Ik dacht eerst Meerkoeten te zien... maar toen herinnerde ik me van eerdere bezoeken dat je hier Korhoenders niet perse in heidegebieden hoeft tegen te komen.

's Middags kwam het mooiste vogel moment tot nu toe. Vanuit de auto zagen we een roofvogel vliegen. Al snel werd duidelijk dat dit een Schreeuwarend was die recht op ons afvloog. Iedereen rolde letterlijk de auto uit. De vogel vloog mooi over en kort daarna volgde een tweede vogel. Verderop bleek nog een vogel rond te vliegen. Drie Schreeuwarenden en dat tijdens een ritje naar ons vangkooien! Ach, het leven hier in Estland is zo slecht nog niet.

Ik ga het hier nu eerst bij laten. We blijven hier nog 2-3 weken en ik ga mijn best doen over een paar dagen weer wat te schrijven.

ps. de foto van het Estse landschap en de Gierzwaluw zijn van Erik Kleyheeg.