Finnland !

Eindelijk weer eens een teken van leven. Ik heb redelijk wat mailtjes gekregen, iedereen vroeg zich af of ik nu helemaal van de aardbodem was verdwenen. Nu was dat wel een beetje de waarheid. Na een ongelooflijk hectische week begin juni ben ik op vakantie gegaan naar het noorden van Finland en Noorwegen. Het was de bedoeling nog een kort stukje te schrijven om iedereen van mijn afwezigheid op de hoogte te stellen en al die bezorgde mails te voorkomen (hoewel me dat natuurlijk goed doet!).

Ok, Finland en Noorwegen dus. Het was niet een echte hard-core bird vakantie maar ik heb toch de soorten gezien die ik op mijn wensenlijstje had staan. Vijf lifers kon ik nog binnenhalen en die zijn allemaal gelukt:

1. Auerhoen. Twee keer kort een fraai mannetje gezien.

2. Taigagaai. Na een moeizaam begin deze geweldige soort regelmatig gezien. Toen ik de (soms zeer zachte) geluiden van deze soort goed had leren kennen kwam ik deze gaai regelmatig tegen.

3. Kortbekzeekoet. Vele vogels op het Noordse eilandje Hornøya bij Vardø.

4. Bruinkopmees. Na twee korte waarnemingen vond ik tijdens een lange hike een nest in een boom. Toen ik de geluidjes van deze soort ook goed kende nog een paar keer gehoord.

5. Drieteenspecht. Misschien ben ik hier nog wel het meest blij mee. Zo veel bomen afgekeken en zo veel bossen afgestruind zonder enig resultaat, het was alsof er geen spechten meer bestonden. Totdat ik tijdens de voorlaatste wandeling in een prachtig oud bos met dennenbomen van wel 400 jaar oud iets hoorde piepen in een boom. De nestholte was snel gevonden en vlot daarna kwamen ook de ouders langs om te voeren!!

Natuurlijk waren de Blauwstaarten dit jaar niet te missen. Tijdens lange wandelingen in de omgeving van Kuusamo vele vogels gezien (en nog meer horen zingen). Niet alleen 2e kj mannetjes maar ook regelmatig mooie volwassen mannen. Op de foto zetten was nog niet zo eenvoudig maar een filmpje draaien door de telescoop gelukkig wel (zie hieronder).

En nu van de Finse wouden terug naar het Duitse woud. Niet voor heel erg lang, in juli ben ik nog een tijdje vogelwachter op een Duits waddeneiland en daarna in augustus voor onderzoek aan eenden drie weken naar Estland. Hieronder nog even een snelle greep uit de enorme stapel foto's...

Schlagschwirl und Ziegenmelker

Het is vrijdagavond in het heerlijk lange Pinksterweekend als we op pad gaan om te gaan kijken naar een zingende Krekelzanger. Ik heb al een eerdere melding gekregen van een vogel in de omgeving van Osterholz-Scharmbeck maar die zit in een gebied dat niet vrij toegankelijk is. En ik wil graag een vogel zien, ik ben niet tevreden met een zingende vogel die ergens ver weg in een struik zit. In de directe omgeving van Bremen is echter nog een vogel gemeld en we besluiten hier heen te gaan. (Krekelzanger en ook Noordse Nachtegaal komen hier in lage dichtheden voor, alleen door het gebrek aan vogelaars die 's nachts op pad gaan is het een probleem om van het voorkomen van deze soorten een goed beeld te krijgen)

’s Avonds staat er redelijk wat wind maar verder is het heerlijk weer. Na een kleine 20 minuten komen we aan op de plek waar de vogel zich zou moeten ophouden. Om die plek te vinden was op zich al een hele speurtocht. Ik had via de mailgroep van Bremen een mail ontvangen van deze vogel. Echter zonder een duidelijke plaatsbeschrijving en dus moest ik weer mailen en kreeg ik weer een Google-maps kaartje met daarop de plek van de vogel. Ach, ze kunnen hier nog zo veel leren…

De plek was niet moeilijk te vinden, bij een Kneipe en dan 100 m teruglopen en dan bij een windmolen. Ik had gerekend op een ouderwetse windmolen maar het blijkt om zo’n modern ding te gaan. Door de wind staat deze fanatiek zijn best te doen. Als ik dit, terwijl ik nog in de auto zit, zie voel ik al nattigheid. Dat kreng maakt natuurlijk veel lawaai en dat is nu juist wat ik niet wil hebben. Ik stap uit de auto en hoor twee dingen, een luid suizende windmolen en een luid zingende Krekelzanger. Binnen een paar seconden zie ik al dat het hier bij zal blijven, de vogel zit ongeveer 75 m ver weg in struiken te zingen, struiken die onbereikbaar zijn. Balen dus, ik had gehoopt op een vogel vlak voor mijn neus die zich dan zo nu en dan mooi zou laten bekijken… We luisteren een beetje, lopen een rondje en gaan dan terug naar huis, er moet maar een fles wijn worden opengetrokken…

Op maandagavond, de laatste avond van het heerlijk lange Pinksterweekend staat een klein uitstapje naar Nachtzwaluwen op het programma. Niet ver bij ons vandaan is een militair oefenterrein. Normaal is dit niet vrij toegankelijk maar zo in het weekend durf ik de gok wel te nemen. Ik weet dat in dit gebied Nachtzwaluwen voorkomen en na wat speurwerk met Google Earth (wat een geweldig programma is dat ook, onmisbaar!) kom ik uit op een plek die er potentieel goed uitziet.

Het lijkt ons leuk daar wat eerder te zitten en dan wijn, brood en (Hollandse) kaas mee te nemen. En zo lopen we op een maandagavond illegaal op de heide. We negeren borden met waarschuwingen en na even zoeken vinden we een mooi plekje. We zitten er nog maar heel kort of we krijgen gezelschap van meer dan een miljard gemene kleine muggen. Antimuggen-spray helpt gelukkig, maar het maakt het er niet echt romantischer op...

Het zal nog ongeveer een uur duren voordat de zwaluwen gaan baltsen en zingen maar die tijd gaat – dankzij de wijn – zeer snel voorbij. Al iets voor zonsondergang begint de eerst vogel al te zingen en daarna volgen er snel meer. Niet ver achter ons horen we dan een vogel zingen.. We proberen die op te zoeken waarna de vogel vlak voor ons uit de boom vliegt en roepend en vleugelklappend langs ons vliegt. We horen in totaal 3-4 vogels zingen maar volgens mij zijn het er meer, een duidelijk beeld van het echte aantal is moeilijk te krijgen.

In de verte vliegen nog baltsende Houtsnippen en terwijl het langzaam donker aan het worden is legen we de wijnfles met snorrende zwaluwen om ons heen. Ietwat onvast fietsen we door een donker bos naar huis. Eng is het wel, vooral als ik bijna letterlijk over drie jonge Wilde Zwijntjes fiets, die schieten een grasveld over waarna ettelijke volwassen dieren de kleine zwijntjes volgen. Luid snuivend en grommend staat de hele groep dan in de bosrand naar ons te kijken… We besluiten maar niet te lang terug te kijken en komen gelukkig zonder verdere ‘aanvaringen’ heelhuids thuis.

174

Twee dagen nadat ik de Vale Gieren over mijn tuin had (zie vorig bericht voor de details) bezoek ik 's morgens vroeg de Luneplate. Hier zat een week geleden de Terek en was gisteren kort een Morinel ter plaatse. Volgens mij is dit een uitstekende plek voor Breedbekstrandloper. Omdat er in de Top of Holland (die zijn naam weer eer aandoet de laatste week!) vele vogels gezien worden lijkt het me niet meer dan normaal dat hier ook een vogel te ontdekken moet zijn.

Nu, dat valt tegen. Het is goed te zien dat de plasjes aan het opdrogen zijn en er minder stelten zijn. Er lopen nog wel veel Bontbekken en Bosruiters maar het lukt me niet iets leuks te ontdekken. Ik besluit niet lang te blijven en mijn geluk te gaan beproeven bij een kleine plas met natte weilanden in de direct omgeving van Bremerhaven (polder Bramel). Hier zitten redelijk wat steltjes maar ook hiertussen is niks bijzonders te ontdekken. Er vliegen wel 5 Zwarte Sterns maar helaas geen Witwang- of Witvleugels. Als ik in de uitkijktoren aan de koffie zit roept er wel in het veld naast de toren een Kwartelkoning en even later hoor ik zelfs een tweede vogel roepen. Ik zie nog even in de verte een Kraanvogel en een adulte Zeearend en daar blijft het dan verder bij.

Ik besluit een beetje te gaan rondrijden in de omgeving, misschien levert dat nog wat op. Als ik over stille weggetjes rij verbaas ik me voor de zoveelste maal over de verschillen met het Nederlandse (landschap). Hier is het rustig en kom ik absoluut niemand tegen. Overal zijn Paapjes, Blauwborsten en Roodborsttapuiten te zien en de weilanden en bermen staan vol met bloemen en kruidachtigen. Bosjes zijn gewoon blijven staan en alles ziet er rommelig en niet echt netjes uit.

Dat deze omgeving erg vogelrijk is blijkt ook wel uit het feit dat een team van vier vogelaars uit deze omgeving de jaarlijkse Duitse Birdrace heeft gewonnen. Deze race is elk jaar op een dag ergens in het begin van mei. Een team moet dan zoveel mogelijk soorten zien te vinden in het district (een soort gemeente) waar het team vandaan komt. 'Binnenlandse' teams hebben natuurlijk geen kans tegen teams langs de kust en daarom zijn er ook prijzen voor de teams met de meeste roofvogels en zangvogels. Het district (Kreis heet dat hier) Cuxhaven ligt zeer gunstig aan de monding van de Weser en de Elbe en is iets kleiner dan de provincie Groningen. Dit jaar won het team Cuxhaven dus die Birdrace met maar liefst 174 soorten (waaronder 14 soorten roofvogels). Dat is maar 10 soorten minder dan het Big Day record van Nederland en dus helemaal niet slecht. Het geeft aan hoe divers en soortenrijk het landschap hier is.

Mijn bloed begint dan te kriebelen en ik kreeg direct plannen volgend jaar een Big Year op kleine schaal te doen, Kreis Osterholz-Scharmbeck (waar wij wonen) en Cuxhaven bijvoorbeeld. Als je fanatiek op pad gaat, hoeveel soorten zou je dan in een jaar kunnen zien? Ik ga er eens rustig over nadenken en wie weet, is dat een goed plan voor het volgende jaar. Je hoort nog van me!

3 Gänsegeier über Garlstedt...

Het is donderdagmorgen 21 mei als ik na het ontbijt in de tuin zit . Regelmatig kijk ik naar de hemel (wat moet je anders doen op Hemelvaartsdag…) in de hoop dat er nog iets leuks overvliegt. Mijn nieuwe camera ligt naast me, zodat als het nodig is, ik direct bewijsplaatjes kan schieten van al het moois dat ongetwijfeld gaat overvliegen.

Tot een uur of twaalf blijft het rustig, er vliegt nagenoeg niets over. Dan kijk ik weer omhoog en zie ineens 3 grote vogels vliegen, niet eens zo heel erg hoog. ‘Woow, Zeearenden’ denk ik, ‘wat gaaf!’ Snel pak ik pak mijn kijker en kijk omhoog… de adem stokt me in mijn keel en mijn hartslag versnelt gevaarlijk. Ik zie geen arenden maar gieren!! Drie Vale Gieren glijden rustig over mijn tuin… Ik ontplof en spring op uit mijn stoel. Nicole is binnen en ik ren snoeihard naar de deur en roep haar. Ze heeft door dat er iets aan de hand is en komt aanrennen. Ik geef haar de kijker en ze kan de vogels nog bekijken als die heel kalm al glijdend in de verte verdwijnen.

Als de vogels uit beeld zijn besef ik pas echt wat ik heb gezien. Drie Vale Gieren over onze tuin, alsof het de normaalste zaak van de wereld is! De vogels zijn in zuidoostelijke richting verdwenen, in de richting van Bremen. Ik wil andere vogelaars waarschuwen en bel Jörn Wildberger. Die blijkt ergens in het veld rond te hangen en feliciteert me met mijn waarneming. Omdat ik geen idee heb hoe je een waarneming moet doorgeven via het Club300 netwerk doet hij dat voor me. Even later ontvang ik een sms (ja, sinds de dag ervoor ontvang ik die… een heerlijk safe gevoel!):

NDS: OHZ: 3 Gänsegeier über Garlstedt dz. SE, lt. Peter Vries

Mijn naam is dan niet helemaal compleet maar dat mag de pret niet drukken! Mijn eerste zelf ontdekte zeldzaamheid in Duitsland, dat is toch heerlijk. Ik hoop dat de vogels nog ergens anders gezien worden maar kan het Internet de dagen daarna niet meer checken. Een hevig en zwaar onweer zorgt ervoor dat (voor de tweede keer in bijna een maand) onze telefoon- en internetbox weer kapot gaat. Ongelooflijk frustrerend, maar gelukkig ontvang ik wel de Nederlandse (en Duitse!) Rare Bird Alerts en heb dus nog wel een idee wat ik allemaal mis. Pas op maandagmorgen heb ik weer de kans het internet te checken en zie ik dat ik de volgende mail heb ontvangen:

NRW:MI:Lübbecke: 3 Gänsegeier hoch kreisend, dann vor regenfront nach süden abziehend. 22.05. 12:30uhr. Gruß KO

De gieren zijn de dag na mijn waarneming dus weer gezien! Hoog cirkelend en daarna voor een regenfront naar het zuiden weggegleden. Als ik de plaats (Lübbecke) op Google Earth check blijkt het exact 107 km zuidelijker te zijn dan waar wij de vogels hebben gezien.

Oh ja, iets waar ik nog steeds ongelooflijk stevig van baal. Door al de opwinding ben ik helemaal vergeten foto’s te maken. En dat terwijl mijn camera naast me lag en de vogels eerst helemaal niet hoog vlogen. Een unieke kans heb ik laten liggen, hoe dom kan men zijn?? Nou ja, het is niet anders… Het blijft hoe dan ook wel een geweldig goede tuinsoort. De lat lag al redelijk hoog met de Klapekster als beste soort gezien vanuit onze tuin, nu ligt die lat wel heel erg hoog. Zal me benieuwen of dit ooit nog te verbeteren valt.

Terek !

Zondagmiddag check ik mijn mail. Er zijn naast diverse Rare Bird Alerts mailtjes (maar niets om me echt alert over te gaan voelen) ook een paar mails van de Duitse Club300. Het Bird Alerts systeem in Duitsland loopt duidelijk achter bij het Nederlandse. In Duitsland ontvang je bij de melding van een zeldzaamheid een mail en als je hier voor kiest een sms op je telefoon. Sms-jes ontvang ik (nog) niet en ik moet dus alert zijn op mails. Die mails zijn voor een deel onbegrijpelijk. Wat moet je nu hier van denken:

NI: Leine noerdl. Schliekum Schreiadler abz. west 11:45, GR

Een Schreeuwarend afzeilend naar west om 11:45 uur, dat snap ik nog. Maar waar is die vogel gezien en hoe is de vogel precies gezien? Geen idee en dat het is niet eenvoudig daar duidelijkheid over te krijgen. GR is de afkorting van de afzender van het bericht en Leine noerdl. is het gebied waar de vogel is gezien. Een topografische atlas kennen ze hier niet, dus je moet op het internet proberen uit te zoeken waar deze arend precies gezien is. Bijna onbegonnen werk. Wel kan je op de site van Club300 kaartjes plaatsen met de plek waar de zeldzaamheid zit (of gezeten heeft). Het werkt niet echt supersnel heb ik het idee, maar misschien ben ik bevooroordeeld omdat ik uit Nederland kom. Hier werkt het doorgeven van zeldzaamheden al vele jaren soepel en erg goed.

Maar, zoals ik schreef, ik checkte dus mijn mail en zag het volgende staan:

HB: BHV: Terek Große Luneplate, JW

Gelukkig is de boodschap voor mij deze keer geen geheimtaal. JW staat voor Jörn Wildberger, een fanatieke vogelaar uit Cuxhaven. De Große Luneplate ken ik ook, dat is het compensatiegebied bij Bremerhaven (BHV) en Terek snap ik ook nog wel. Die Lunaplate ligt hemelsbreed op nog geen 27 km van ons huis. Die vogel wil en moet ik gaan twitchen! Mijn bloed begint sneller te stromen en ik voel die bekende spanning... zit de vogel er nog, waar zit de vogel precies en nog meer van dit soort vragen flitsen door mijn hoofd. Ik bel met Jörn, gelukkig is de vogel nog steeds aanwezig en heeft ondertussen gezelschap gekregen van 4 WFSS (Weissflügelseeschwalbe - Witvleugelstern). Snel eten we onze asperges en daarna vertrekken we naar het noorden.

Een klein half uurtje later rijden we langs de dijk naar de Luneplate. Ik verwacht veel vogelaars tegen te komen maar dat valt tegen. Er lopen er twee langs de dijk en ik vraag ze of ze de Terek gevonden hebben. Ze lopen al een tijdje te zoeken maar hebben de vogel nog niet gevonden. De WFSS hebben ze ook niet gezien, die zijn eerder weggevlogen. Ik ga halverwege de dijk zitten en scoop de plasjes af. Hier lopen veel stelten: Groenpoten, Bosruiters, Kemphanen, Bontjes etc. Maar geen Terek. Ik blijf scopen en mijn gedachten gaan terug naar mijn vorige Terek (21 juli bij Paessens-Modergat in het Grote Jaar). Dit lijkt er een beetje op, scopen, scopen en nog meer scopen, maar de vogel laat zich niet snel vinden. Had ik twee jaar geleden geen hulp nodig de vogel terug te vinden, dit keer heb ik dat blijkbaar wel nodig. Nicole wil het wel eens proberen en neemt de telescoop van me over. Al na een minuut zegt ze dat ze de vogel waarschijnlijk in beeld heeft. Ik neem de scoop over en dan loopt daar de Terek in beeld. ‘Ach, zat waarschijnlijk net achter wat vegetatie…’ probeer ik nog, maar Nicole lacht en weet wel beter…

De vogel laat zich redelijk bekijken maar zit veel te ver weg voor een foto. We proberen het nog vanaf een andere plek. Hier klim ik op een bultje zand en probeer de ruiter terug te vinden, zonder enig resultaat. Hierna rijden we naar huis, er moeten hoognodig aardappels de grond in!

Oste

Afgelopen woensdag vierde mijn lief haar verjaardag. Omdat ik haar vorig jaar ontvoerde naar een waddeneiland (Alpenheggenmus twitch) had ik besloten deze verjaardag tot iets speciaals te maken. De details van de gehele dag zal ik jullie besparen maar een belangrijk onderdeel was een kanovaart over de Oste. Dit riviertje is al vaker te sprake gekomen en behoort ondertussen tot mijn favoriete plekken hier.


We hebben ongeveer 20 km gekanood, van Heeslingen naar Eitze. Dit was werkelijk prachtig. Het riviertje is niet zo breed en volledig natuurlijk. Nergens bebouwing of iets onnatuurlijks. En rustig, op het gehele traject zijn we maar een keer een andere kano tegengekomen. Veel vogels kwamen we niet tegen, een paartje IJsvogel (bijzonder weinig, die hebben een goede klap gekregen de afgelopen winter) en een overvliegende Wespendief. Wel hebben we heel erg veel (ik denk zo tussen de 40 - 50 vogels) Grote Gele Kwikken gezien. Regelmatig ouders met 4-5 jonge vogels. Ik wilde ze maar wat graag fotograveren maar vanuit een kano is dat nog niet zo eenvoudig. Verder dat het beeld hieronder ben ik niet gekomen.

Überall Steinschmätzer !

De dag voor de Bird Race hielp ik Nicole met het kartieren (= het Duitse inventariseren) van weidevogels in de omgeving van Bremerhaven. 's Morgens waren we onvoorstelbaar vroeg opgestaan en toen de zon net begon op te komen waren we al in het veld.

In tegenstelling tot eerdere inventarisaties waren hier geen Watersnippen te vinden, wel Gruto's, Tureluurs, Kieviten en Wulpen. Lage dichtheden, dat wel, maar ze zijn er in ieder geval nog. Tapuiten, die waren er ook. Overal kwam ik ze tegen, ik denk dat ik in totaal wel 30-40 vogels heb gezien. Ook kwamen we nog een groepje van 8 Regenwulpen tegen, die schijnen hier ook bijzonder te zijn, iedereen doet er in ieder geval de hele tijd heel opgewonden over.

Na afloop zijn we toen nog naar Luneplate gegaan. De haven van Bremerhaven is aan het uitbreiden en in de Luneplate is men bezig met het inrichten van een groot natuurgebied ter compensatie van hetgeen verloren is gegaan. Dit gebied ligt tegen de haven aan, net ten zuiden van Bremerhaven. Via de mailclub van Bremen had ik al veel over dit gebied gehoort en ik was dan ook nieuwsgierig. Ik was hier nog nooit geweest en wist niet goed hoe ik in het gebied moest komen.

Na wat rondrijden en wat geluk kwamen we precies op de goede plek uit. Om hier te komen had ik menig inrijverbod genegeerd. De plek was subliem, natte weilanden met plasjes waar veel stelten rondliepen. Vanaf een dijk kom je dit allemaal bijzonder goed bekijken. Het deed me een beetje denken aan de Scherpenissepolder in het Zeeuwse.

Ik bevond me dus op een plek waar ik eigenlijk dus helemaal niet mocht zijn (in ieder geval niet met de auto, lopend of fietsend is geen probleem). Nederlandse nummerplaten helpen dan altijd heel goed in dit soort situaties. Men denkt dat je een toerist bent die verkeerd is gereden en helpt je altijd uitermate vriendelijk. Zo ook deze keer. We stonden nog maar kort al die vogels te bekijken toen er een grote four-wheel drive aan kwam. Zeer vriendelijk probeerde de opzichter me uit te leggen dat ik goed fout zat. Ik deed vriendelijk terug, sprak een beetje half Duits/Nederlands met als resultaat dat we daar mochten blijven en rustig verder konden gaan met vogels kijken.

Dit leverde leuke dingen op zoals veel Groenpoten, Zwarte Ruiters, Kemphanen, Bontbekken en ga zo maar door. Ineens kwam er een Lepelaar aanvliegen die in de plassen ging fourageren. Een vrouw Blauwe Kiek zeilde voorbij en in de verte hing een Zwarte Wouw met een onbestembare prooi rond. Een spannende plek en ik zal zeker mijn best doen daar deze maand nog eens heen te gaan.