maandag 24 augustus 2009
Leuk weekendje
Vrijdagmorgen om negen uur was ik dus in de omgeving van Worpswede. Hier is een uitgestrekt weidegebied, niet saai en eentonig zoals in Nederland maar kleinschalig met kleine akkertjes en weilanden en zo nu en dan stukjes moeras en kleine plasjes. Twee riviertjes kronkelen door deze wereld en langs een van deze riviertjes bevond de vogel zich. De plek waar de kiek het beste te zien was nog steeds niet echt duidelijk maar blijkbaar had je op een oude brug die te bereiken was via een stoffige zandweg de beste kansen.
Het was goed te zien waarom de Steppekiek hier nu al bijna een week verbleef: overal zaten roofvogels. Zo'n 30 - 40 Buizerden, minstens zoveel Torenvalken en verder veel Bruine-, Blauwe en Grauwe Kieken. Daarnaast nog Ooievaars en veel Blauwe Reigers. En al die vogels maakten jacht op muizen. Blijkbaar was het daar vergeven van de muizen. De vogels hielden zich vooral op een paar vers gemaaide velden op, hier lagen grote strobalen en op elke baal zat een vogel.
In Nederland zou het bij een adulte man Steppenkiek zeer druk zijn, maar in Duitsland is dat anders. Toen we aankwamen stonden er twee vogelaars op de brug en verder helemaal niemand. De twee hadden de kiek nog niet gezien maar stonden daar ook nog niet zo heel erg lang te zoeken. Ik pakte mijn scoop en begon de velden af te zoeken. Daar was ik nog niet zo heel lang mee bezig toen ik ineens in de verte een opvallende vogel in geen golvende vlucht zag vliegen. De vogel vloog vanuit de bosrand de velden over en viel in bij een stel kleine bosjes. Brede ronde vleugels met zwart en een smallere witte rand: onmiskenbaar een Hop! Ik probeerde nog een tijdje de vogel te vinden maar dat lukte niet. Helaas was ik de enige die de vogel zag vliegen, de anderen keken net in de verkeerde richting. Zoals een ieder weet zijn Hoppen soms zeer moeilijk te vinden, de vogels fourageren onopvallend en kunnen onzichtbaar verdwijnen. Het gebied waar de Hop was neergestreken nodigde niet echt uit om te gaan zoeken: kleine graslandjes en akkertjes, wat struiken, boompjes en oude boomgaarden. Het zoeken zou wel eens heel erg lastig kunnen zijn en daarom besloot ik dat niet te gaan doen, de kiekendief was belangrijker.
De twee vogelaars geloofden het na een tijdje wel en vetrokken. Ik bleef - samen met mijn lief - achter. En toen gebeurde het, tijdens het scopen zie ik ineens de Steppenkiekendief vliegen, niet eens zo heel erg ver. Ik kijk opzij om Nicole te waarschuwen en kijk weer door mijn scoop: niets, helemaal niets... vertwijfeld scoop ik links en rechts maar ik zie geen kiek vliegen. Blijbaar is de vogel snel ingevallen en zit weer onzichtbaar in het lange gras. We blijven nog een uurtje zoeken en zoeken maar zonder enig resultaat. Wel vliegen er nog twee Kraanvogels over die een eind verderop in de weilanden neerstrijken. Omdat we zaterdag een uitje met de famillie van Nicole hebben zal ik tot zondag moeten wachten voor nog een poging. Deze kiek heb ik nog veel en veel te kort gezien.
Het uitje met de famillie is leuk; het gezelschap is de moeite waard en een korte wandeling over de heide in de omgeving van Walsrode levert twee leuke soorten op: een doortrekkende Visarend en Zwarte Ooievaar!
En toen was het zondag de 23e augustus. Ik doe het 's morgens rustig aan, belangrijkere zaken dan een Steppenkiek vragen eerst om de nodige aandacht. De vogel is om ongeveer negen uur nog gezien en dat geeft hoop. Ook op zondag lopen de Duitse vogelaars niet warm voor een Steppekiek, er staat maar 1 vogelaar staat op de brug als ik daar om ongeveer half 12 arriveer. Het wordt een herhaling van afgelopen vrijdag: scopen, scopen en nog eens scopen. De velden zitten nog steeds vol met roofvogels en daar blijkt nu ineens een Zwarte Wouw bij gekomen te zijn. De vogel zit op een paal en laat zich fraai bekijken. Zo nu en dan vliegt de vogel een stukje en schuift dan een paal naar links of rechts op. De kiek laat zich echter niet zien en na een uurtje geef ik het op, het is warm en ik heb er geen goed gevoel meer bij, ik geloof er eigenlijk niet meer in.
Dat gevoel is aan het einde van de middag weer heel anders, de vogel is zo rond een uur of vijf tien minuten lang gezien. Het kriebelt en een uurtje later staan we weer op de brug. Voor de allerlaatste keer maak ik mezelf wijs. De Wouw is er nog steeds maar verder is er niet veel te beleven. Een verre mogelijke Grauwe Kiek man zorgt nog voor een beetje opwinding. Ik kan de vogel niet goed en lang genoeg bekijken om Steppekiekendief helemaal te kunnen uitsluiten. De vogel gaat dus met een vraagteken de boeken in.
Net voordat ik weg wil gaan zie ik plotseling een valkje vliegen, ik bekijk de vogel en denk: 'Roodpootvalk!'. De vogel is echter achter een hoop zand uit het oog verdwenen. Snel loop ik die kant op en dan vliegt er ineens een juveniele Roodpootvalk met een muis in de poten over me heen. Twee Torenvalken vinden het maar niets en vliegen er fanatiek achteraan. De drie vogels draaien om elkaar heen en geven een mooie show weg. De Torenvalken zijn bloedfanatiek en laten de Roodpoot geen moment met rust. Die laat dan zijn muis vallen, waarna een van de Torenvalken direct zich naar beneden stort en op de muis duikt. De Roodpootvalk vliegt een klein stukje verder en gaat in een boomtopje zitten waar die door de telescoop zeer fraai te bekijken is. Helaas is dit niet genoeg voor de overgebleven Torenvalk, hij blijft de Roodpoot lastig vallen en die verdwijnt kort daarna...
Nog even een korte samenvatting; wat voor leuke soorten zag ik nu allemaal dit weekend? Vier soorten Kieken, Hop, Zwarte Wouw, Kraanvogel, Visarend, Zwarte Ooievaar en een Roodpootvalk... een bijzonder leuk weekendje !!
Peter in Estland 3
Dus even een korte samenvatting van wat we nog allemaal gezien hebben. Om direct maar met de deur in huis te vallen, geen Kleine Vlieg of Sperwergrasmus. We hadden niet genoeg tijd voor een ochtendbezoek aan het - wonderschone - bos in de omgeving. Een oud, vochtig bos met veel ondergroei en berken. Het ideale biotoop voor Kleine Vlieg. Sperwergrasmus zou eigenlijk in de tuin van het Instituut waar we verbleven moeten zitten, maar helaas... deze was blijkbaar al vertrokken.Wat we dan nog wel gezien hebben? Veel leuke soorten die voorbij kwamen tijdens het werk in het water: Grote Karekiet, Buidelmees, regelmatig Citroenkwikstaart, Temmincks Strandloper, Visarend en - zoals te verwachten - veel Zeearenden en Reuzensterns.

Verdere highlights waren o.a. een Witrugspecht in een eenzaam dood boompje langs de kust. Het dichtsbijzijnde bos was daar ongeveer 3 km vandaan. Blijkbaar een doortrekkende vogel, geen idee of dat daar voorkomt. Het was in ieder geval bijzonder deze soort daar te zien. De Witrugspecht van het Instituut (zie vorige berichten) liet zich elke dag zien in de dode boom aan de linkerkant als je het terrein opkomt.
Een paar wandelingen in de omgeving leverde veel Wespendieven op en een fraaie Steenarend. Een vogel-verslag van dit tripje zal binnenkort op de site van Rommert (http://www.lauwersmeer.com/) verschijnen. Zodra dit het geval is dan laat ik dat even weten.
vrijdag 7 augustus 2009
Peter in Estland 2
Wat hebben we allemaal gezien sinds mijn laatste bericht? Best veel leuke soorten, natuurlijk al het 'gewone' spul. Dus veel soorten die in Nederland niet zo heel erg algemeen zijn of het moeilijk hebben. Overal zitten hier Grauwe Klauwieren, Bonte - en Grauwe Vliegenvangers, Ooievaars en ga zo maar door. Het blijft een geweldig mooi land met overal overhoekjes en ruige stukjes. Akkers met brede randen vol met kruiden en struiken, weilanden met vol met bloemen en bomen die niet zijn weg gehaald maar zijn blijven staan. Sloten die niet zijn uitgemaaid maar waar nog overal planten en riet in staat. Het blijft heerlijk om hier te werken en te genieten van de absolute rust en silte.


Het blijft speciaal om in het water te staan, te werken aan de vangkooi voor de eenden en dan vlak naast je een fouragerende Grauwe Franjepoot te zien. Op het slik een stukje verder lopen Bontjes, Kleintjes en een Temmincks. Reuzensterns en Zeearenden vliegen ondertussen regelmatig over. Bij de ingang van het gebied waar we eenden ontdekte Erik een man Roodmus, helaas was ik net te laat om deze vogel nog te kunnen bewonderen. En, terwijl ik met mijn hoofd bijna in de vangkooi sta, hoor ik een pieper roepen. De roep klinkt me bekend in de oren en terwijl ik met bindbandjes bezig ben denk ik na wat voor soort het zou kunnen zijn. Als ik kort daarna tegen Erik over het roepje begin blijkt dat hij het ook heeft gehoord. Hij heeft zelfs de vogel gezien, een kwikstaart met twee brede vleugelstrepen. Citroenkwikstaart is onze conclusie en als we 's avonds het geluid nog even controleren blijkt dat te kloppen. Volgens ons een behoorlijk zeldzame soort en we nemen via de mail contact op met Uke Paal. Hem ken ik nog van eerdere bezoeken aan Estland en hij is lid van de Estse CDNA. We krijgen de volgende dag het - ontnuchterende - antwoord. Citroenkwik is sinds een paar jaar geen beoordeelsoort meer en een schaarse broedvogel geworden, langs de westkust broeden er tegenwoordig alleen al 30-40 paar. Toch blijft het een geweldig leuke waarneming. De dag na onze eerste waarneming zien we nog een paar keer een exemplaar. Omdat we dan steeds met de voeten in het water staan lukt het niet de vogel op de foto te zetten. Maar ik blijf hoop houden dat dit nog een keer gaat lukken!
Gisteren, donderdag had was ik aan het einde van de dag aan het pannenkoek bakken. Terwijl de stapel pannekoeken langszaam aan het groeien is komt Erik binnenrennen: 'Witrugspecht in de tuin' roept hij, voor mij reden genoeg het gas direct dicht te draaien en naar buiten te rennen. In een oude boom niet ver van ons huis zit de vogel boven in een boom. Iedereen kan haar (het is een vrouwje) goed bekijken en daarna vliegt de vogel verder. Een lifer voor Erik en 's avonds drinken we daar een goed glas Ests bier op.
We blijven hier nog minimaal een week en ik zal over enige dagen weer een bericht posten. Er zijn nog zo veel leuke soorten te zien hier, wat te denken van Sperwergrasmus en Kleine Vlieg. Die moeten hier in de tuin zitten... en die willen we zo onvoorstelbaar graag zien en op de foto zetten...
dinsdag 4 augustus 2009
Peter in Estland 1


maandag 27 juli 2009
Hamburger Hallig
Vogels kijken overigens ook en daar was gelukkig nog voldoende tijd voor. Tot een jaar of twintig geleden zijn regelmatig delen van de Waddenzee ingedijkt in het kader van dijkverzwaringen. Dit heeft tot gevolg gehad dat langs de hele kust, vanaf de monding van de Elbe tot de Deense grens, binnendijkse plassen zijn ontstaan. Eigenlijk heb je een hele strook met grotere en kleinere natte gebieden die allemaal lijken op het Lauwersmeer! Een eldorado voor zeldzaamheden. Deze worden dan ook regelmatig gezien, vooral steltlopers natuurlijk. Wat te denken van Bairds, Bona's, Gestreepte Strandlopers, Kleine Geelpootruiters, Amerikaanse en Aziatische Goudplevieren, groepen (tot 35 exx.) Breedbekstrandlopers om maar even wat leuke dingetjes te noemen. En alsof dat nog niet genoeg is, er liggen voor de kust talloze kleine en grotere eilanden. Die dus in de goede tijd vol (kunnen) zitten met de meest leuke soorten.Ok, genoeg over dromen en mogelijkheden en wat allemaal wel of niet kan. Nu de feiten, wat heb ik allemaal gezien? Op vrijdag de 17e juli zijn we naar de Hallig gereden. Na lang gewacht te hebben voor het veer over de Elbe (ongeveer 90 minuten...), bezochten we eerst Neufeld. Dit ligt aan de monding van de Elbe en is bekend omdat hier Lachsterns broeden. De vogels waren snel gevonden, ze fourageerden binnendijks in een stel plasjes en vlogen dan over de dijk naar de kolonie. Dit jaar broeden hier ongeveer 35 vogels. Je snapt niet wat hier zo bijzonder en speciaal aan het gebied is dat er Lachsterns broeden. Als het hier kan, waarom dan niet in Nederland?
Hierna verder naar het noorden gereden en de plek bezocht waar een anderhalve week eerder een zomerkleed Amerikaanse Goudplevier gezeten heeft. Terwijl de hemel roze kleurde (zie foto) enige groepen Goudplevieren afgezocht, helaas zonder enig resultaat. Het lijkt erop dat de vogel is gevlogen. Zoekacties na mijn bezoek leverde ook niets meer op.
Op zaterdagavond wilde ik graag de Beltringharder Koog bezoeken. Dit gebied, in 1987 ingedijkt, lijkt een copie van het Lauwersmeer en is schijnbaar de best plek voor steltlopers. Al geruime tijd verblijft hier een Grote Franjepoot. Ik had geen goede plekinfo kunnen krijgen voor deze soort en was ook een beetje wanhopig toen we het gebied in reden. Zo enorm groot, waar zou ik moeten beginnen met zoeken? Op goed geluk maar begonnen met steltlopers te scannen en tot mijn grote vreugde had ik de vogel in een half uur gevonden. De vogel liep redelijk ver weg maar viel direct op door de voor Grote Franjepoten zo kenmerkende manier van fourageren. Zondagochtend hebben we de vogel nog een keer kunnen bekijken, toen iets dichterbij en met beter licht. Verdere bijzondere soorten leverde dit gebied niet op. Wel heel veel Bonte Strandlopers en Zwarte Ruiters maar de Breedbekken bleven onvindbaar.De rest van de week is het regelmatig slecht weer. Veel regen en onweersbuiten, afgewisseld met zonnige perioden. Op zaterdag, onze laatste dag op de Hallig, staat er veel wind. De boer komt langs om de schapen van de kwelder af te halen en ze allemaal bij ons huisje (dat op een terp staat) te brengen. Ze verwachten extra hoog water, meer dan een meter hoger dan normaal. Ik besluit mijn auto ook halverwege de terp te zetten, midden tussen de schapen. Het water komt inderdaad hoog en ineens lopen er overal om ons huisje Bonte Strandlopers, Rosse Grutto's en Wulpen. Tijdens een wandeling komen we een Vos tegen. Het hoge water heeft hem verrast en hij (of is het toch een Sie?) ziet er niet al te happy uit. Met grote sprongen probeert het beest een droog plekje te zoeken, nog niet zo makkelijk op een bijna ondergelopen kwelder.


maandag 13 juli 2009
Bienfressers !
Voorzichtig polste ik een aantal vogelaars uit de omgeving van Cuxhaven en toen bleek dat ik al aardig geïntegreerd ben in het Duitse vogelwereldje. Ik werd deel van de kleine groep vogelaars die weten op welke locatie de vogels dit jaar broeden. Ze broeden dit jaar op twee verschillende plekken en ik ontving een mail met info over één van deze plekken. Tot mijn grote vreugde broeden er dit jaar dus ook Bijeneters! Ik controleer de plek die in de mail staat nog eens op Google Earth, prent de route in mijn hoofd en ga verder met alle dingen die ik zo normaal doe.
Dat was dus een deel van de plannen van het afgelopen weekend, Bijeneters bekijken en dan daarna eventueel nog kijken naar jagende Lachsterns op de heide vlak bij Oxstedt. Op vrijdag regent het bijna de hele dag en op zaterdagmorgen valt het nog steeds met bakken uit de hemel. De voorspellingen voor zondag beloven ook niet veel goeds en als het zaterdagmiddag langzaam een beetje droog begint te worden besluiten we op pad te gaan.
De groeve is snel gevonden en vol verwachting kijk ik langs de steile wanden. Heel veel is er niet te beleven, de grote groepen Bijeneters die ik had verwacht zie ik niet... wel Oeverzwaluwen. In een wand zit een kleine kolonie. Ik kan me voorstellen dat daar dan in de buurt ook die Bijeneters moeten zitten en ga op gepaste afstand in het gras zitten. De zwaluwen vliegen steeds voor me langs en om de tijd een beetje te doden probeer ik ze te fotograferen.

Als ik zo een tijdje zit hoor ik ineens een bekend geluid: Bijeneters! Ik hoor roepende vogels die blijkbaar ergens in de buurt vliegen. Ik probeer de vogels te localiseren maar dat lukt me niet. 'Maakt niet uit', denk ik, 'die komen wel terug'. Vol goede moed blijf ik zitten. Mijn lief is minder geduldig, ze begint te struinen en gaat planten determineren.
Zo zit ik een hele tijd te wachten. Er vliegt van alles voorbij maar geen Bijeneters. Langzaam begin ik een beetje wanhopig te worden. Heb ik me iets ingebeeld en heb ik het niet echt goed gehoord? Ik kan het me niet voorstellen, zo paranoia ben ik toch ook niet? Het is ondertussen al bijna 7 uur en ik besluit het op te geven. Bijeneters horen roepen en dan niet zien... leuk is dat!
Terwijl ik terug loop naar de auto zeilt er nog een man Grauwe Kiekendief langs. Alle zwaluwen alarmeren en vliegen achter de kiek aan. Nog steeds geen Bijeneters. Als die hier echt zitten dan waren die toch ook in actie gekomen bij het langsvliegen van de kiek? Ik kom tot de conclussie dat de vogels hier toch niet (meer) broeden. Anders had ik ze toch al lang gezien of nog een keer gehoord? Via een smal weggetje rijden we nog een beetje in de omgeving rond, misschien is er nog een andere groeve in de buurt en zitten de vogels daar. We vinden niets en een beetje teleurgesteld rijden we naar huis.
Het is maandagavond als ik dit bericht schrijf. Voor de grap kijk ik nog eens naar de groeve op Google Earth en doe dan een 'afschuwelijke' ontdekking. Nog geen 200 m verder is nog een groeve. We hebben blijkbaar een verkeerd weggetje genomen, anders waren we zeker bij die groeve uitgekomen. Waarschijnlijk zitten de vogels hier en heb ik ze gehoord terwijl ze wat rondvlogen. Ronduit frustrerend ! 'Ach', hoor ik jullie zeggen, 'dan ga je het volgend weekend toch kijken'. Maar dat zal helaas niet gaan. Vanaf vrijdag de 17e tot en met de 26e juli ben ik vogelwacht op de Hamburger Hallig. Dit is een klein schiereilandje in de Waddenzee net ten zuiden van Denemarken, zie de rode pijl op het kaartje hieronder. Wel een mooie wereld, al langere tijd zit hier een Amerikaanse Goudplevier, regelmatig worden hier Breedbekstrandlopers gezien en hier broeden ook Lachsterns. Ik hoop in de tijd dat ik daar ben wat te kunnen schrijven en als ik terug ben horen jullie zeker weer van me.
En, misschien heb ik dan daarna tijd voor die Bijeneters... dat doet toch nog steeds een beetje zeer...

dinsdag 7 juli 2009
Im Garten
En wat doe je daarnaast nog? Juist, zo veel mogelijk omhoog kijken en luisteren. Roofvogels, Kraanvogels en Ooievaars leverde dit niet op, wel een paar leuke nieuwe toevoegingen aan de tuinlijst. Op zaterdag vloog een Grote Gele Kwik over het huis en niet lang daarna een roepende Europese Kanarie. Op zondag kwamen dan eindelijk twee lang verwachte soorten langs in de tuin: een Vuurgoudhaan en Grauwe Vliegenvanger. Dit brengt de totale tuinlijst op 67 soorten.
Ook leuk waren de Kruisbekken die een paar keer uit de vijver probeerden te drinken. Ik heb het idee dat de aantallen de laatste tijd zijn toegenomen. Langs de Finse westkust had ik twee keer een grote groep Kruisbekken op redelijke hoogte overvliegend. Vogels die duidelijk op trek waren en van Zweden leken te komen. En in Schotland, op de Shetlands en Orkneys, zijn de laatste weken grote groepen Kruisbekken aangekomen. Er lijkt dus beweging te zijn en mischien kan dat de toegenomen aantallen in het Duitse Wald verklaren.

Volgende week, als het een beetje mee wil zitten, nieuws over broedende Bijeneters op een geheim te houden locatie ergens in de omgeving van ons huis!