Greifvögel

Het is zaterdag 15 september als ik besluit nog even snel een rondje om Zyfflich te gaan doen. De hele morgen was ik in de tuin bezig en dat leverde al redelijk wat overvliegende Buizerds op. Aan het begin van de middag hou ik het dan niet meer uit, ik moet mijn kriebels achterna en even eruit. Wie weet wat er allemaal te vinden is...

En zo sta ik dan korte tijd later over de Kleyen uit te kijken. In eerste instantie lijkt dat niet veel op te leveren. Een paar Papen, een hele verre en onduidelijke Tapuit, wat Buizerds en Torenvalken en daarmee is de koek wel op. Ik 'werk' de Kleyen af zoals ik het altijd doe. Vanaf mijn vaste uitkijkpunt scoop ik eerst alle paaltjes en heggen af. Een paar keer en dat dan heel systematisch, elke paal, elke heg en vrijstaande boom bekijk ik nauwgezet. Daarna scoop ik de bomen en heggen die verder weg staan af. Dit doe ik ook een paar keer. Tussendoor kijk ik regelmatig met de verrekijker de horizon af. Wie weet vliegt er ver weg een Wouw of Visarend.

Zo sta ik voor de zoveelste keer de horizon af te turen als ik ineens een grote zware vogel zie vliegen. Direct gaan de alarmbellen rinkelen, dit is iets leuks! De vogel vliegt heel laag en verdwijnt regelmatig achter de bomen. Het duurt even voordat ik 'm met de scoop goed te zien krijg maar dan is het ook kinderlijk eenvoudig: Zeearend! De compleet bruine vogel vliegt laag en hard strak door naar het oosten. Ik probeer in te schatten waar de vogel zich ongeveer zou moeten bevinden maar dat valt nog niet mee. Het is zo moeilijk afstanden te schatten, zeker door de telescoop. Voor mijn gevoel ergens boven de grens, ten noorden van Niel, gaat de vogel cirkelen. Hij draait een paar rondjes en daarbij kan ik goed zien dat het een onvolwassen exemplaar is. Na een paar rondjes glijdt de vogel terug naar het westen en verdwijnt dan uit beeld.

Ik fiets even later opgetogen naar huis. Toch goed dat ik gegaan ben, en toch goed dat ik alles zo (misschien wel overdreven) nauwgezet afkijk. Als ik dat niet had gedaan had ik zeker deze Zeearend gemist. 's Avonds hou ik het internet in de gaten, zou de arend nog ergens anders gezien zijn? Dit is niet het geval, maar de volgende dag is dat heel anders. De vogel, blijkt 's avonds, is in totaal door vier verschillende vogelaars gezien! Vanuit de Bemmelse Polder is de vogel naar het westen gevlogen en het laatst bij de Oosterhoutse Waard gezien. Vanuit deze laatste plek is de vogel in zuidwestelijke richting weggevlogen en daarna niet meer gezien.

Een paar dagen later, woensdag 19 september bezoek ik weer de Kleyen. Het weer is fantastisch, dramatische luchten, felle regenbuien en daartussen door zon. Het is super-spannend buiten te zijn, overal kan ik het geluk tegenkomen, overal kunnen leuke vogels zitten. Dat zie je bijvoorbeeld aan de Ooijse Graaf, alle bijzondere ringvangsten daar geven aan hoe goed het hier eigenlijk wel niet is. Het is een kwestie van veel naar buiten gaan en scherp blijven.

de pot vogel-goud ligt ergens in de Kleyen...

Zo dus ook op deze woensdag, aan het einde van de middag. Tijdens een felle regenbui sta ik te schuilen als er plotseling een Slechtvalk op de akker blijkt te zitten. De adulte vogel zit redelijk ver weg, maar laat zich toch nog verrassend goed op de foto zetten. In de stromende regen, wat dan wel weer een bijzonder plaatje oplevert!

Ruhe...

Even een kort verhaal over de Zwarte Mezen. Na de befaamde dag met al die Zwarte Mezen (zie vorige blog), is het eigenlijk een beetje stilgevallen. Een hele week werken en in het weekend de nodige verplichtingen zorgen ervoor dat ik weinig tijd heb gehad in de gaten te houden of er nog mezen doortrekken. Het kan niet anders dan dat ik vogels gemist heb. Zondagmorgen had ik even iets meer tijd, en toen zaten er toch weer 10+ Zwarte Mezen in de befaamde den...

Het komende weekend heb ik meer tijd, eens kijken wat ik dan allemaal ga meemaken. Voor de rest is het rustig in en rond Zyfflich. De eerste Paapjes en Tapuiten druppelen binnen, en maandagavond vloog de eerste overtrekkende Bruine Kiekendief van dit najaar langs het dorp. Nieuwsgierig hoe (en of) het verder gaat met de Zwarte Mezen, blijf dit blog in de gaten houden!

Tannenmeisen und ... :-)

Nog even een update hoe het verder gegaan is met de Zwarte Mezen. Om ongeveer half vijf vielen nog een stuk of 10 vogels in. Deze verdwenen min of meer onopgemerkt, zodat ik ze niet goed heb kunnen tellen.

Toen we aan het begin van de avond, zo rond half zeven, buiten zaten te eten was het beeld een beetje chaotisch. Regelmatig zaten in de bekende den meer of minder Zwarte Mezen. Deze vlogen nu echter niet weg maar vlogen zo'n beetje in alle richtingen. Ik had de indruk dat de mezen nu niet meer doorvlogen maar meer in tuinen rondhingen. Een heel ander beeld dan eerder op deze dag en dat geeft volgens mij aan dat de eerdere Zwarte Mezen ook echt zijn weggevlogen.

Het grappige is dat ik tijdens het eten plotseling een nieuwe tuinsoort hoor roepen: Vuurgoudhaan! De vogel roept de hele tijd en is zo nu en dan zelfs aan het zingen. Helaas zit de vogel midden in de den (natuurlijk, waar anders?) en laat zich bijna niet bekijken. Ik loop de hele tijd heen en weer, maar pas na geruime tijd krijg ik de vogel in beeld. Al snel is duidelijk waarom de Vugo zich zo moeilijk laat vinden. De vogel is helemaal niet beweeglijk en zit de hele tijd midden in de den, dicht tegen de stam. Ik ben dolgelukkig met deze nieuwe tuinsoort, de 120e! Het lukt me, met veel geluk, een recordshot te maken. Veel stelt het niet voor, maar de vogel staat er in ieder geval een beetje herkenbaar op.

De Vuurgoudhaan werd in ieder geval een keer door een Tjiftjaf de den uitgepest maar keerde toch weer terug. Tot het donker zat de vogel nog regelmatig in de den te roepen, misschien overnacht de vogel hier wel. Of het opduiken van deze vogel nu iets te maken heeft met al die Zwarte Mezen? Het is wel heel verleidelijk te denken van wel...

Tannenmeisen...

De afgelopen week sprak ik met een collega van me over mijn blog. 'Zit je nu nooit verlegen om verhalen?', vroeg ze me. Ik vertelde haar dat dit nooit het geval is. Als ik ga vogelen, kom ik altijd iets leuks tegen, of er gebeurt iets speciaals. Een hele enkele keer is er niets om over te schrijven, en dat is zo uniek dat je daarover dan wel weer iets kan schrijven. 'De verhalen komen vanzelf naar me toe', vertelde ik haar. En dat is echt zo, ik doe niet mijn best iets te beleven of ga niet speciaal op stap om over iets te kunnen schrijven. Ik maak allemaal hele leuke dingen mee en het schrijven daarover gaan als vanzelf. Zonder erbij na te denken vloeien mijn gedachten op 'papier'. En, dat is misschien wel te merken aan de kwaliteit van mijn verhalen, maar dat terzijde...

Zo ook vandaag. Na mijn 43e rondje Zyfflich (twee maandelijkse telling van vijf minuten op 11 punten rondom Zyfflich) kom ik thuis. Ik check even waarneming.nl en lees een bijdrage over 13 Zwarte Mezen die in de buurt van Loosdrecht zijn gezien. De vogels werden in een boompje in een polder gezien en de waarnemer vroeg zich af of dit de voorbode van een influx zou kunnen zijn. Ik lees het en vergeet het eigenlijk direct weer. Ik heb andere dingen te doen. Tijdens mijn rondje merk ik dat mijn fietsband langzaam aan het leeglopen is. Het is dus tijd om deze band te gaan plakken.

Zo ben ik dan even later druk bezig de band te plakken. Iedereen weet hoe dit gaat; band eruit, band oppompen, binnenband in een emmer water, etc. Zo ben ik dus bezig als ik plotseling Zwarte Mezen hoor. En dan, vanuit het niets, zitten er in de grote Den die bij de buren in de tuin staat, twee Zwarte Mezen. Alles valt op dat moment op z'n plek: Zwarte Mezen in Zyfflich, influx, fietspomp en 'fietspomp-mezen'... Ik pak mijn camera en maak foto's. Ik zag deze mezensoort nog maar twee keer eerder in onze tuin (1 ex op 2.10.2010 en 2 ex op 31.03.2011). Dit is dus een bijzondere waarneming. De mezen laten zich goed bekijken en vliegen dan door in westelijke richting, richting Nederland. Ik kan ze een stukje volgen en zie ze nergens invallen.

Tijdens het fotograferen denk ik na over de combinatie Zwarte Mees en fietsband plakken. 'Het werkt echt zo', denk ik 'de verhalen komen vanzelf op je af, als je er maar oog voor hebt'.Voor de grap maak ik nog een foto van de fiets met lekke band en de Den waar de mezen in hebben gezeten.

Deze twee Mezen zag ik om ongeveer 10:50. Nog geen anderhalf uur later zit ik op het terras te lezen. Plotseling, opnieuw vanuit het niets, vliegt er een hele groep Zwarte Mezen de den in. Ik probeer ze te tellen, maar dat is niet te doen. De vogels roepen de hele tijd en vliegen na ongeveer vijf minuten 1 voor 1 in westelijke richting weg. Tijdens het wegvliegen kan ik ze tellen en ik kom op 13 vogels.

Vol verbazing zit ik daarna op het terras. 'Waar komen die vogels vandaan, en waar gaan ze naar toe?' vraag ik mezelf af. Langzaam krijg ik het idee dat er misschien echt een influx aan de gang is, of eraan zit te komen. Dit kan toch geen toeval meer zijn?

En daarna staat het niet meer stil met de Zwarte Mezen. Om 13:55 uur vliegt er - weer vanuit het niets - ineens 18 vogels de den in. Niet te tellen bij het invallen (dat gaat loei snel) maar mooi te tellen bij het wegvliegen. Dan om precies twee uur een eenzame vogel. En dan om half drie acht vogels. In totaal nu dus 42 vogels.

Vliegt er dan niet heel simpel een groepje Zwarte Mezen rondjes in Zyfflich vraag je jezelf dan af. Een hele logische vraag. Maar eigenlijk geloof ik daar niet zo in. Zal het je uitleggen. Ten eerste vlogen alle mezen duidelijk hoogte winnen weg, allemaal in westelijke richting. Ze vlogen in ieder geval de tuin uit, over de tuin heen van de buren en verdwenen uit het zicht. Ik heb ze niet naar beneden zien gaan. Natuurlijk zegt dit niet alles, maar het geeft in ieder geval een duidelijk beeld: de vogels vliegen weg in westelijke richting. Ten tweede zou een groepje dat rondjes vliegt door Zyfflich mij moeten opvallen als ze dan weer een oostelijke richting vliegen.  Laat me ook dit even uitleggen. Zyfflich is een smal, langgerekt dorp en waar wij wonen ongeveer 160 meter breed. Onze tuin is ongeveer 20 x 80 meter lang en beslaat dus een redelijk deel van de breedt van Zyfflich. Voor ons huis (zuidelijk) staan geen andere huizen, daar is weiland met heggen. Daar zullen de mezen niet zo heel snel weer langs terugvliegen. Een redelijke inschatting lijkt me. Ten noorden van onze tuin liggen achter elkaar twee tuinen met weinig tot geen bomen. Het kan dus bijna niet anders of mezen die rondjes vliegen door Zyfflich moeten dit via of in de buurt van onze tuin doen. Daar komt dan nog bij dat de Zwarte Mezen zeer vocaal zijn en continue roepen. Een groepje dat in Zyllich en in de omgeving van onze tuin rondhangt zou  daardoor zeker moeten opvallen. Of... zit ik mezelf gek te maken en hangt er een groepje Zwarte Mezen rond in Zyfflich (op zich ook al bijzonder)??

Hoe dan ook, de den op de foto boven werkt als een magneet op de (doortrekkende) Zwarte Mezen. Ik ben nu wel heel nieuwsgierig hoe dit verder gaat. Is dit een eenmalig iets, of is er echt iets aan de hand? Het verhaal is dus duidelijk nog niet ten einde, waarschijnlijk is het nog maar net begonnen...

Ein fremder Vogel...

Het is de eerste van de negende 's morgens rond een uur of half zes. Voordat de wekker afloopt ben ik al wakker. Het liefst zou ik blijven liggen, maar ik heb andere plannen. Eerst wil ik buiten kijken, zien wat voor weer het is. Ik loop naar de achterkamer en kijk de tuin in. Het is al heel langzaam licht aan het worden en ik zie een onbewolkte hemel. 'Dit gaat goedkomen!' denk ik. Daarna maak ik nog snel een foto van de Duffelt vanuit de voorkamer en spring onder de douche.

Korte tijd later fiets ik richting de Kleyen. Ik wil daar de zon zien opkomen en tijdens het opkomen van die zon koffie drinken. En natuurlijk genieten van de rust en de stilte en de ladingen vogels die over gaan vliegen. Als ik dan op mijn stoeltje zit en de hele wereld aan mijn voeten ligt voel ik me de koning te rijk. Dit is fenomenaal en met geen pen (laat staan toetsenbord) te beschrijven. De zon is ondertussen opgekomen, het is een beetje mistig, windstil en heerlijk rustig. Alles valt op z'n plek, de grote hoeveelheden vogels zijn er niet (er vliegen een paar Gele Kwikken, Aalscholvers en Boompiepers over), maar dat maakt me niet uit. Even later vliegen nog een Boomvalk langs, een Bruine Kiek vliegt jagend voorbij, een IJsvogel laat zich even fraai bekijken in een dode boom en in de ruigte zitten plotseling een Tapuit en een paar Paapjes.

Het belangrijkste is dat het zo heerlijk stil is. Zo zit ik een hele tijd in het zonnetje te genieten. Tegen een uur of half elf moet ik dan mezelf echt dwingen naar huis te gaan. Daar liggen nog een aantal klusjes op me te wachten. En zo sta ik dan een tijdje later het gras te maaien... onder het toeziend oog van een Ooievaar...

's Avonds kan ik het dan niet laten en moet ik mijn kriebels toch nog even achterna. Bijna twaalf uren later zit ik weer op dezelfde plek als vanmorgen. Het is nog steeds heerlijk rustig, hoewel er nu meerdere Torenvalken jagen en op een weiland nu zomaar een Grote Zilverreiger rondloopt. Toch pak ik nog mooi een leuke bonus mee, een Visarend vliegt vlak achter me langs in zuid-oostelijke richting. Mijn derde in een week tijd, dat is ook wel eens anders...

Vlak voordat ik dan weg ga zie ik een hele vreemde vogel vliegen, of eigenlijk heel langzaam voorbij zweven....

Unbekanntes Flug-Objekt

Het is maandagavond en ik zit rustig in de tuin te genieten van een sublieme avond. Hoewel ik zit te lezen, scan ik regelmatig de hemel af. Ooit komt hier een Kleinste Jager, een Zwarte Ooievaar of Dwergarend overvliegen. Alles kan, (bijna) altijd en (bijna) overal...

Zo scan ik voor de zoveelste keer de lucht als ik, redelijk ver weg, een groepje vogels zie vliegen. Het zijn ongeveer 30 vogels die in een compacte groep hard naar het westen vliegen. Snel pak ik de kijker en ik kan, nog net voordat de vogels achter de bomen verdwijnen, het groepje bekijken.

Het zijn steltlopers, ongeveer het formaat van een Kievit. De vogels ogen redelijk dik en compact en meer kan ik er niet aan zien. Mijn hele gevoel en instinct roept: Goudplevieren! In de wintermaanden waren dit ook Goudplevieren geworden, maar nu twijfel ik. Als ik op verschillende sites kijk en op trektellen.nl dan zie ik dat er geen Goudplevieren in het binnenland op dit moment doortrekken. Hoopguit 1-2 vogels, maar dat is het dan wel. En, dan blijft natuurlijk de kans bestaan dat het Morinelplevieren waren. Misschien nog onwaarschijnlijker dan Goudplevieren, maar de kans is niet nul.

Dus ik ben kritisch en plak op dit groepje geen etiket. Een bekende Groningse vogelaar vertelde me eens een wijze les: 'het is de kunst vogels ongedetermineerd te laten, te vaak wil je overal een naam aanvast plakken'. Deze wijze les heb ik altijd onthouden en pas ik nu ook hier maar toe. Dit is dus een typisch geval van jammer...

Noch mehr Nachrichten

Het is zaterdagavond, zo rond een uur of acht. Het is meer dan 30 graden warm en daarom zit ik heerlijk op het terras dit in te tikken. Boven mijn hoofd vliegen tientallen Huis- en Boerenzwaluwen zachtjes roepend hun rondjes. Het is rustig en stil in het dorp. Het is warm, eigenlijk kan ik goed tegen hitte en heb ik normaal hier ook niet zo'n groot probleem mee. Alleen hitte (en dan vooral 30+ hitte) slaat dood. Het licht is zo hard en het lijkt wel alsof iedereen (inclusief de vogels) nergens meer zin in heeft. 's Avonds en 's morgens is het beter, dat zijn de mooiere momenten van dit soort dagen. En natuurlijk 's nachts, tijdens dit soort dagen kan je buiten slapen, en wat is er mooier dan buiten slapen? Binnen slapen in ieder geval niet!

Echt heel erg hard of spectaculair vogelnieuws heb ik niet. Daarom maar een paar leuke dingen van de afgelopen tijd.

1. Ooievaars. Op een mooie ochtend maakte ik mijn vaste fietstochtje in de omgeving. Die kleine fietsrondjes zijn heerlijk. Eigenlijk hoef ik niets te zien, hoewel dat natuurlijk wel mag! Het gaat eigenlijk meer om het buiten zijn. Even ontsnappen uit de dagelijke drukte, even alleen en weg van de wereld zijn. Heel vaak zie ik niets bijzonders, maar deze keer was dat anders. Op een veld met vers gemaaid gras zijn twee tractoren druk bezig het gras te schudden. En op dat weiland lopen zo maar 35 Ooievaars. Een briljant gezicht, zoveel Ooievaars zie ik niet zo heel erg vaak bij elkaar, meestal zijn het kleine groepjes. De tractoren doen hun ding en die Ooievaars lopen er rustig bij. De tractor-bestuurders vinden het ook wel mooi en eentje steekt zijn duim omhoog als ik aan het fotograveren ben. Als ik een anderhalf uur later weer hier langsfiets (op weg naar huis) zijn alle Ooievaars weg (alleen de tractoren zijn nog hun ding aan het doen). Je blijft je verbazen, heeft de groep gewacht op voldoende termiek en is de hele groep toen naar het zuiden vertrokken? Dat moet toch eigenlijk wel, zo hoort het toch?

2. Plasjes. Ongeveer halverwege tussen Zyfflich en Kranenburg liggen de 'Plasjes'. Het stelt helemaal niets voor, het zijn een paar weilanden die iets lager liggen dan de omliggende weilanden en daarom blijft hier in het voorjaar vaak water staan. Soms, heel soms, zitten hier dan wel eens leuke steltlopers. Niet in grote aantallen maar toch. De plasjes drogen normaal zo rond half mei helemaal op en dan kom ik hier de rest van het jaar niet heel erg vaak meer. Ik hoorde van onze buren dat in de tijd dat ik op Kolguev er regelmatig heel veel regen was gevallen. Daarom besluit ik op een mooie avond toch maar weer eens bij de Plasjes langs te fietsen, je weet het maar nooit! Even later staar ik sprakeloos naar de Plasjes. Tot de rand aan toe gevuld met regenwater! Een heel klein eldorado ligt ineens aan mijn voeten! In totaal staan hier ongeveer 50 kieviten, er lopen Bosruiters, Witgatjes en Oeverlopers. Verder blijken er bijna 10 Watersnippen te zitten en komt uit het gras nog een Kleine Plevier tevoorschijn. Het stelt helemaal niets voor, maar voor hier is het meer dan super.

Ik besluit elke dag te gaan kijken en dat levert me leuke aantallen steltlopers op. Geen bijzonderheden (tot nu toe dan), maar zoals ik al eerder schreef, dat is niet het allerbelangrijkste. Het leukst is misschien nog wel de Wintertaling met de gele nasal saddle die ik afgelopen woensdag plotseling mijn beeld in zie zwemmen. Deze eend blijkt geringd te zijn bij in de Camarque, Frankrijk.

3. Boomklever. Op 11 augustus zit ik in de tuin als ik plotseling een Boomklever hoor roepen. Stomverbaasd kijk ik op en ga direct op zoek naar de vogel. De klever blijft veel kabaal maken maar eerst kan ik de vogel niet vinden, maar dan zie ik de vogel ineens in de berken van de buren zitten. De vogel maakt veel lawaai en vliegt dan over onze tuin weg naar het oosten. 'Leuk, leuk, leuk', bedenk ik me, 'mijn tweede ooit hier'. Mijn eerste zag ik op 10 september 2010. En gisteren had ik weer een roepende Boomklever, waarschijnlijk de vogel van de 11e.

4, Wulpen. De laatste twee weken vliegen 's avonds regelmatig grote groepen Wulpen over Zyfflich, soms tot wel 100 vogels. Voordat ik naar Kolguev vertrok had ik ook al een grote groep Wulpen (op 9 juli, 90 vogels naar noord). Ik denk dat deze vogels ergens slapen in de Ooipolder, in Nederland. Misschien in de Millinger Waard, maar ik denk eerder op de zandgaten in de omgeving van de Ooijse Graaf. Dat ze daar slapen is natuurlijk leuk, maar waar fourageren ze dan overdag? Na wat heen en weer gefiets ben ik er achter. De grootste groepen staan direct voor ons huis, en dan in de weilanden dicht tegen de Nederlandse grens. Waarom er dit jaar zo veel Wulpen zijn? Ik weet het niet en heb ook geen idee voor een mogelijke verklaring. Ook weet ik niet of er in Nederland, in de Ooipolder meer Wulpen zijn dan normaal. Ik weet wel dat ik in 2010 en 2011 niet eerder van dit soort grote groepen heb gezien.  

Regelmatig krijg ik vragen als 'waarom vogel je nu zo veel in Duitsland?' en 'mis je het Nederlandse vogelen dan helemaal niet?' Ik ga mijn uiterste best doen, en eens proberen de antwoorden op deze - legitieme - vragen op te schrijven. Stay dus tuned!