vrijdag 8 juli 2011

Buschspotter

Estland dus, en dat ongeveer 10 dagen. Ik ben ondertussen al vele malen in dit ongelooflijk mooie land geweest. Het blijft altijd een feest daar te zijn. Het land is ongeveer zo groot als Nederland en België bij elkaar en er wonen maar 1.3 miljoen mensen. En daarvan woont de helft in drie grote steden, dus de rest van het land is niet zo dicht bevolkt. En dat merk je, overal heerst rust en stikt het van de vogels. Het overgrote deel van het land bestaat uit natuur, vooral heel veel hoogveen en bossen. Naast veel vogels komen er ook nog grote zoogdieren voor. Beren, Wolven, Elanden en Lynxen komen overal in het land nog in redelijke aantallen voor.

Wij waren daar om Estse en Nederlandse vrienden te bezoeken en om te wandelen. Het bezoeken van die vrienden was goed, het was fijn elkaar na toch een jaar of drie weer eens te zien. De lieve Estse heeft het goed voor elkaar en ook de Nederlanders doen het niet slecht. Die hebben een geweldig huis met 26 ha grond op een wereldplek, direct aan de Matsalu-baai. En die hebben dus ook wel wat leuke soorten in de tuin: broedende Struikrietzangers, Draaihals, Noordse Nachtegaal om maar wat te noemen. 's Nachts hoor je vanuit je bed de Porseleinhoentjes luid roepen en 's morgens wordt je wakker van de roep van overvliegende Kraanvogels.

Het was dus niet een echte trip om zoveel mogelijk vogels te kijken. Maar stiekem had ik wel twee soorten die ik heel graag eens wilde zien (en horen): Struikrietzanger en Kleine Spotvogel. De eerste soort wilde ik graag eens horen zingen, puur om de zang goed te leren kennen. En die Spotvogel wilde ik graag eens in de broedgebieden zien. Ik heb ondertussen al meerdere in Nederland gezien maar een zingende vogel in de broedgebieden is toch wel wat anders. Na wat contacten met Estse vogelaars was me al snel duidelijk dat het vinden van beide soorten niet al te moeilijk zou worden. Struikrietzanger komt op veel plaatsen voor en van de Kleine Spotvogel zijn er dit jaar ongeveer 8 territoria bekend. Via een soort Estse Waarneming.nl had ik bijzonder goede plekinfo. Voor de rest had ik qua vogels niet echt een lijstje met wensen. Uilen kan je in deze tijd van het jaar vergeten en de leukere spechten heb ik al meerdere malen goed kunnen zien (sorry, klinkt blasé ik weet het...). En leuke zangvogels te zien krijgen lukt altijd wel, maar ook daar had ik (afgezien van de twee genoemde soorten) geen speciale wensen.

Ik zal me dus in dit verhaal beperken tot die twee soorten en zal de Kleine Vliegen, Draaihalzen, Kwartelkoningen, Noordse Nachtegalen, Hazelhoen en Krekelzangers die we ook nog gezien hebben maar vergeten.

Struikrietzanger: was eigenlijk heel makkelijk. De zang is onmiskenbaar en ik hoorde op de eerste dag direct al een luid zingend exemplaar. Het toonladdertje en de in de zang verweven roep is wel heel erg duidelijk. Veel heb ik ze niet gehoord, daarvoor was het toch te laat in de tijd. Maar af en toe kwam ik toch een luid zingende vogel tegen. Horen ging prima, zien daarentegen was lastiger. Met geduld en tactiek is het gelukt maar om nu te zeggen dat ik de soort briljant gezien heb.

Kleine Spotvogel: deze soort komt elk jaar wel in Estland voor, maar nooit in grote aantallen. Meestal zijn er maar een paar territoria. Van tevoren had ik de zang een flink aantal keren goed beluisterd en op 28 juni maakte ik vanuit Tartu de trip naar de broedgebieden van deze soort. Die liggen allemaal vlak tegen de Russische grens aan, in het uiterste zuid-oosten. Hier is het leeg en stil, bijna alle grotere wegen lopen dood aan de grens en voor de rest zijn er een paar kleine dorpjes en wat verspreide boerderijen. Er is daar wat akkerbouw maar voor een groot deel zijn de velden niet in gebruik. De boeren krijgen een premie om ze 1 keer per jaar te maaien en voor de rest doen ze helemaal niets met deze velden. Op vele velden staat dus lang gras. Niet zo saai als in Nederland maar gemengd met duizenden bloemen. Hier een paar voorbeelden, heb je een idee waar Kleine Spotvogels voorkomen.


Het was voor mijn gevoel al veel te laat (11:00 uur) toen ik aankwam in het gebied waar deze Spotvogels moeten zitten. Net ten oosten van Obenitsa liggen een stuk of 4 territoria niet ver uit elkaar. Hier zou het allemaal moeten gebeuren! Op de eerste plek die ik probeerde dacht ik een Kleine Spot te horen zingen. Aan de achterkant van een groot ruig veld met veel kruiden en wat struiken hoorde ik iets zingen. Dus ik direct die kant opgelopen en afgewacht totdat de vogel weer zou beginnen te zingen. Dit duurde niet al te lang en daarna begon het twijfelen. Was dit er nu echt eentje of wilde ik het te graag. Ook klopte het volgens mij niet dat de vogel vanuit een paar dichte struiken aan het zingen was. De vogel zou toch in het veld moeten zitten en dan zichzelf mooi moeten laten bekijken? Ik stond daar dus enige tijd te twijfelen maar raakte meer en meer overtuigd dat het niet klopte. Snel hier weg en een andere plek gaan proberen!

Die andere plek was niet zo heel erg ver weg, maar een paar kilometer. Hier lag een groot braakliggend veld langs een gravelroad. Over deze weg bleken met enige regelmaat grote vrachtauto's met stenen langs te rijden. Deze vrachtauto's deden twee dingen: heel hard rijden en enorme stofwolken opwerpen. Ik stond dus op deze weg naast een groot veld en dacht 'mijn god, waar moet ik beginnen?'. Hoewel in Estland 'everyman's right' geldt had ik niet zo veel zin het veld in te lopen. Ik besloot dus maar langs de weg te lopen en te kijken of ik iets zou horen of een verdachte vogel te zien zou krijgen. Ik was nog maar ongeveer 150 m van de auto toen ik aan de rechterkant van de weg bij twee grote stenen een zangertje in een paar dode takken zag zitten. Ik keek en dacht direct 'hebbes!'. Het was in 1 oogopslag duidelijk: Kleine Spotvogel! De vogel zag eruit als een Acro en had een duidelijke 'thee-met-melk' kleur. Hoewel ik eigenlijk overtuigd ben van de determinatie wil ik de vogel graag nog even horen zingen. En dat gebeurt na enige tijd en is alle twijfel weg. 'Dat ging toch eigenlijk wel heel erg makkelijk' denk ik. Ik kan me niet goed voorstellen dat er dit jaar maar acht territoria in deze omgeving te vinden zijn. Als ik zo rond me kijk is overal geschikt biotoop voor Kleine Spotvogels aanwezig. Er kunnen er hier wel tientallen zitten.

Ik loop terug naar de auto en zet die dan precies aan de ander kant van de weg, waar de Spotvogel zit, neer. Ik wil nog proberen vanuit de auto wat foto's te maken. Ondertussen trekt de vogel zich niets aan van de langsrijdende vrachtauto's. Hij duikt even naar beneden en zodra de stof weer een beetje verdwenen is (wat snel gaat vanwege de stevige wind) zit de vogel weer in de kale takken. Aan de kant waar de vogel steeds in de kale takken zit is een akker met graan, maar zo nu en dan vliegt de vogel ook de weg over en zit dan in het ruige, braakliggende veld te zingen.

Op het moment dat ik een paar zeer fraaie foto's wil maken blijkt dat er precies op de plek van de twee stenen een grote 4x4 auto stopt. Achterin de auto zit een grote hond en voorin zitten twee grote mannen. Ze stappen uit en blijken grenspolitie te zijn. Niet vreemd, de grens met Rusland is hier maar een paar kilometer vandaan. Ik kijk op vanachter mijn fototoestel en de twee mannen kijken me aan. De ene maakt een gebaar alsof hij door een verrekijker kijkt en ik knik, ik kijk vogels, klopt. Blijkbaar vinden ze dit helemaal niet vreemd en komen hier wel vaker vogelaars. Ik vraag of ik hier mag vogels kijken en dat blijkt geen enkel probleem te zijn. Nadat ze onze paspoorten hebben bekeken verlaten ze ons en kan ik me weer bezig houden met belangrijke zaken: het fotograferen van de Kleine Spotvogel!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten