111

Het is me weer gelukt, ik heb een nieuwe tuinsoort aan mijn lijst mogen toevoegen. Zondagmorgen kwam ik terug na een inspirerend rondje Zyfflich (daarover hieronder meer) en op het laatste stuk, vlak voor ik thuis ben, scan ik de weilanden. Tot mijn grote vreugde zaten hier een handvol Roodborsttapuiten, een paar Tapuiten en vijf Paapjes op het prikkeldraad en in de struiken. Robotap en Tapuit staan al op de tuinlijst, maar Paap zou nieuw zijn. Maar dan moet ik die natuurlijk wel vanuit de tuin zien. Als je weet dat je een nieuwe soort vanuit je tuin zou kunnen zien telt het natuurlijk niet. Supersnel pak ik al mijn spullen in waarna ik als een dolle naar huis fiets en op de oprit mijn telescoop neer zet. Al bij de eerste blik zie ik een Paap in het gras zitten. 'Hebbes' denk ik, 'nummer honderdenelf is binnen!'

Er blijven overigens veel Papen en Tapuiten aanwezig in de omgeving van Zyfflich. Of het nu steeds nieuwe vogels zijn of dat het steeds dezelfde vogels zijn is me niet duidelijk. Lijkt me lastig om achter te komen, hoewel ik nu op een klein graslandje al een paar dagen steeds een onvolwassen Tapuit tegen kom. Het is verleidelijk te denken dat dit steeds dezelfde vogel is.

Dan roofvogels. Afgelopen zondag had ik in de omgeving van Zyfflich in een uur tijd (van 10 - 11 uur) vier overvliegende Bruine Kiekendieven. De vogels vlogen niet al te hoog en vlogen strak door naar het zuid-westen. 's Middags, na de regen die van ongeveer 4 - 5 uur viel, kwam ik net buiten Zyfflich nog een vijfde vogel tegen (een vrouw) die zeiknat op een paal zichzelf zat schoon te poetsen. Het leuke is dat op dezelfde dag op de telpost 'Maldens Vlak' (op hemelsbreed 8 kilometer in zuidwestelijke richting) 19 Bruine Kieken werden gezien. Blijkbaar heb ik een aantal van deze vogels ook gezien. Op de telpost 'Eltenberg' (hemelsbreed bijna 14 kilometer in noord-oostelijke richting) hebben ze zondag 'maar' 5 Bruine Kieken gezien.

Nu vraag ik me al een tijdje af welke route de roofvogels volgen die vanaf de Eltenberg naar het Maldense Vlak vliegen. Doen ze dat überhaupt wel? Eigenlijk zie ik over Zyfflich relatief gezien weinig roofvogels, voor mijn gevoel zouden dat er meer moeten zijn. Ik heb wel veel Sperwers overvliegend (op een goede dag had ik vorig jaar wel eens 15 vogels per dag), ik heb de indruk dat die de bebouwing in westelijke richting volgen. Maar grote aantallen Buizerds en Wespendieven, dat niet.

Zyfflich is een langgerekt dorp dat in een west-oostelijke richting op een oude rivierduin ligt. Misschien volgen roofvogels deze west-oost lijn en vliegen ze niet over het dorp (hoewel het dorp nog geen 500 m breed is). Of volgen ze een oostelijke of juist iets meer westelijk route? Of zitten ze zo enorm hoog dat ik ze gewoon niet zie, zelfs niet nu ik een bril draag? Een van de kiekendieven van zondagmorgen vloog keurig langs de noordkant van het dorp en ging niet over het dorp heen. Voor een laagvliegende vogel misschien logisch, maar voor een wat hoger vliegende vogel toch niet?

Ik heb eens ergens gelezen dat er vanaf Millingen aan de Rijn een trekbaan loopt richting de Duivelsberg. Maar als dat zo is dan zou een deel van de vogels toch echt over Zyfflich moeten vliegen. Ik loop nu met vage plannen rond eens westelijk en oostelijk van Zyfflich te gaan posten, misschien schept dat duidelijkheid. En - zoals gewoonlijk - voor tips en ideeën hou ik me zeer aanbevolen!!

Ligging twee genoemde telposten en Zyfflich

Beobachtungen

Bij gebrek aan echte aansprekende 'avonturen' maar even een overzicht van de leukere waarnemingen van de afgelopen week.

Eerst even de rupsen van de Koninginnenpage. Die zijn nog steeds in de tuin aanwezig en eten hun buikjes voller en voller. Het zal niet lang meer duren voordat ze zich gaan verpoppen. Ook een leuke vlinder was het Landkaartje, die zat het afgelopen weekend ineens in onze tuin. Vorig jaar al eens een paar keer gezien maar dit jaar ontbrak deze soort nog steeds.

Goed, dan nu de vogels. Om te beginnen Paapjes en Tapuiten. Ik heb de indruk dat die de laatste dagen overal zitten. Zet je scoop op een willekeurige plek neer en zoek systematisch alle paaltjes, struikjes en heggen af en je ziet er altijd wel een paar. Ik probeer tijdens mijn vaste rondje Zyfflich dit steeds te doen. Het lijkt me leuk om straks een overzicht te hebben van het aantal vogels die ik steeds gezien heb. Naast al de Papen en Tapuiten kwam ik nog een groep van zes Grote Zilverreigers tegen die op een vers gemaaid weiland druk aan het muizen jagen waren. Een mooie groep voor hier, de grootste die ik tot nu toe in dit gebied gezien heb. Wat losse waarnemingen zijn onder andere een paar doortrekkende Bruine Kieken, een late Gierzwaluw, een fraaie IJsvogel en ik zag ook mijn eerste Grote Gele Kwik ooit (in de omgeving van Zyfflich bedoel ik). Daarnaast zag en hoorde ik regelmatig overvliegende Gele Kwikken en Boompiepers. Normaal kom ik die hier bijna nooit tegen.

Tot slot nog even de jonge Grauwe Klauwier. Voor het laatst heb ik deze vogel gezien op de 30e augustus. Uiteindelijk heeft de vogel bijna 14 dagen in hetzelfde stuk heg gezeten.    

Schwalbenschwanz-Raupe!

Net voor het weekend werkt mijn lief in de tuin. Plotseling hoor ik een enorme gil en ik ren de bijna 40 meter naar het achterste deel van de tuin in de verwachting dat ze minimaal een gat in haar hoofd heeft gehakt. Met een enorme grijns op haar gezicht wijst ze naar een Dille plant. 'We hebben rupsen van de Koninginnenpage!' roept ze. Ik kijk en zie op de plant twee kleurige rupsen. Omdat we meer Dille in de tuin hebben staan zoeken we die snel op en het blijkt dat we in totaal 5 Koninginnenpage rupsen in onze tuin hebben. De rupsen zien er geweldig uit en eten met veel smaak onze Dille op. Niet dat we daar een probleem mee hebben, integendeel kan ik zeggen.

Tot nu toe heb ik vier keer een Koninginnenpage in de tuin gehad, drie keer voor korter dan 10 seconden en eenmaal zat een vlinder te rusten in onze tuin. En nu hebben we rupsen! Dit moet een tweede generatie zijn die ergens in de tuin gaat overwinteren.

Dan natuurlijk nog vogelnieuws. Leuk zijn de Paapjes die je hier nu overal in de omgeving tegenkomt. Als je consequent alle weidepaaltjes en heggen afzoekt kom je er veel tegen, hoofdzakelijk in groepjes Roodborsttapuiten. Ook kwam ik de afgelopen week nog een paar Tapuiten tegen. Overigens is het grappig dat ik meerdere overvliegende Gele Kwikken en Boompiepers had. Een beeld dat je terugziet als je ziet wat wordt gezien op de verschillende trektelposten. In de Kleyen zijn nog steeds redelijk veel Torenvalken, Buizerden en Blauwe Reigers tegen die fanatiek op muizen jagen. Leuk waren de drie Grote Zilverreigers die hier ook op muizen aan het jagen waren.

En de jonge Grauwe Klauwier? Die was vanmiddag nog steeds aanwezig en is nu al 13 dagen te vinden in een stuk heg van hooguit 100 meter lengte. Wel heel erg plaatsgetrouw kan je dat noemen.

Endlich Herbst!

Na een hele dag met heel veel regen klaart het zo tegen een uur of vier op. De zon gaat schijnen en direct is het broeierig warm. Zodra ik thuis ben gekomen stap ik op de fiets om Nicole tegemoed te fietsen. Kan ik onderweg nog mooi een beetje vogelen.

Het is duidelijk te zien dat er in de loop van de dag heel veel regen is gevallen, in veel weilanden en akkers staan grote plassen water. Vlak voor Kranenburg is een weiland wat in het voorjaar regelmatig erg nat is en tot mijn grote blijdschap is dat nu ook het geval. Er fourageren twee Groenpoten en een Witgat. Natuurlijk stelt dat weinig voor, maar ik ben er heel erg blij mee. Groenpoten zie ik hier bijna nooit.

Ik neem voor alles veel tijd en scoop regelmatig de omgeving af. In het begin valt het me niet zo heel erg op, maar na een tijdje blijken overal op paaltjes en struiken groepjes Roodborsttapuiten te zitten. Als ik een aantal van die groepjes geduldig en secuur afscoop kom ik nog een flink aantal Paapjes tegen. Ook vind ik nog twee jonge Tapuiten, mijn eersten hier dit najaar. Het is fijn te merken dat ook hier de komkommertijd voorbij is en het weer echt spannender en onvoorspelbaarder begint te worden.

De jonge Grauwe Klauwier is ondertussen niet weg te slaan uit zijn favoriet heg. De vogel fotograferen is bijna onmogelijk, dichtbij komen lukt niet omdat ik dan door een akker moet en dat moet je hier niet doen. Akkers en weilanden betreden zonder eerst om toestemming te vragen is hier een doodzonde. Daarom nog maar een bewijsplaatje, genomen van ver.

Herr Buschmann

De cursus 'Heuschrecken bestimmen' werd gegeven in het Naturkundemuseum bij het natuurgebied Heiliges Meer. Hier worden veel cursussen gegeven, zoals het determineren van amfibieën, grassen, libellen en dus ook sprinkhanen. In dit natuurgebied monitoren ze al meer dan 150 jaar onder andere vogels, insecten, planten, amfibieën en de waterkwaliteit. Er bestaat dus een ongelooflijke schat aan gegevens en heel veel studenten Biologie komen hier onderzoek doen. Het gebied bestaat uit heide en schrale graslanden en er zijn nog twee grote en een aantal kleinere meren.

De cursus begon op vrijdag om 2 uur met het voorstellen van onze cursusleider, de heer Buschmann. Al meer dan 40 jaar bioloog en dat duidelijk van de oude stempel. Tot mijn grote verbazing stond er een overhead projector waar onze cursusleider de ene na de andere folie op legde. De uitleg was gedegen, maar wel een beetje achterhaald. Zo werden gegevens uit 1997 getoond, terwijl al lang vele nieuwere gegevens voorhanden zijn. 'Maar dat zoekt u zelf maar uit, ik doe niet aan het internet', verklaarde de heer Buschmann. Het was mij niet duidelijk of onze cursusleider nu Dr, Prof of Drs was, maar ik noemde hem in gedachten al snel professor dokter Buschmann. Eigenlijk was de hele cursus bijzonder formeel, iedereen werd consequent met u aangesproken en niemand haalde het in zijn of haar hoofd onze cursusleider te tutoyeren. Aan het einde van elke cursusdeel klopte mijn medecursisten met de knokkels op de tafel, een soort van applaudisseren dat ik nog niet eerder heb mogen meemaken. Na een korte maar gedegen inleiding gingen we al snel het veld in en werden in een rap tempo de ene na de andere sprinkhaan gevangen met de klescher (Duits voor het vangnet).

Aan het einde van de middag was er een overheerlijk warme maaltijd en daarna mochten we weer terug naar het leslokaal. Iedereen kreeg een sprinkhaan die in alcohol geconserveerd was en mocht die gaan determineren met behulp van een binoculair en een determinatiesleutel. Heerlijk pietepeuterig werk en dan ook nog in het Duits. Wat te denken van begrippen als Hinterschenkel, Fuhlerglieder en Seitenkielen. Probeer die maar eens te vinden bij een sprinkhaan! En toch lukte mij dat wonderwel en zo determineerde ik mijn eerste, niet levende sprinkhaan ooit. Natuurlijk was er 's avonds, toen de les was afgelopen, bier en werd het nog flink laat.

De volgende dag volgde nog meer theorie en 's morgens en 's middag zochten we nog sprinkhanen in verschillende uithoeken van het natuurgebied. Ik vond het wel vermakelijk, de hele tijd met je netje rondlopen en dan sprinkhanen vangen. Herr Buschmann vertoonde 's avonds dia's van heel veel verschillende sprinkhaansoorten en liet met behulp van een CD zingende sprinkhanen horen. En daarna was er weer bier en werd het weer zeer gezellig en heel erg laat. Mijn medecursisten bestond uit een bijzonder divers gezelschap: biologie studentes, een huisvrouw met kind en een paar medewerkers van ecologische adviesbureaus. Een leuk gezelschap en mij werd het al snel duidelijk, met het determineren van sprinkhanen maak je vrienden. Iedereen was bijzonder aardig en het was leuk met de verschillende deelnemers te kletsen en ervaringen uit te delen. Niemand vond het overigens vreemd dat er een Nederlandse vogelaar op een Duitse Heuschrecken cursus was afgekomen. Er gebeuren vreemdere dingen, hier kijkt een gemiddelde Duitse sprinkhaanliefhebber blijkbaar niet van op.

Zondag is er dan nog een korte excursie naar een bos waar heel erg veel Boskrekels voorkomen. Daarna toonde de heer Buschmann nog (inter)nationale sprinkhanen-literatuur en dan is het cursus weekend zo tegen half twee ten einde. Was de cursus nu de moeite waard en ben je nu een sprinkhaan kenner geworden? Dit vraagt u zich nu misschien af. Om met het eerste te beginnen, de cursus was zeker de moeite waard, vooral de excentrieke heer Buschmann en de manier waarop hij ons les gaf. Een sprinkhaankenner ben ik niet geworden maar ik weet er nu wel iets meer van af. En het lukt me nu zeker een sprinkhaan met behulp van een determinatiesleutel en een binoculair te determineren. Niet dat je dat nu vaak zal doen, het lijkt mij leuk soorten te herkennen in het veld. En of ik dat nu zo goed kan en geleerd heb? De toekomst zal het leren, ik zal zeker zo nu en dan iets meer aandacht geven aan het getrjirp om me heen.

Op de valreep nog even wat vogelnieuws: de jonge Grauwe Klauwier is op maandagavond nog steeds aanwezig op zijn ondertussen vaste stek en in de Kleyen was een juveniele Blauwe Kiekendief druk aan het jagen op muizen. Met niet heel veel succes overigens.

Heuschrecke!

Dit keer geen vogels maar sprinkhanen. Een beetje onverwacht misschien maar ik kan het uitleggen. Mijn vriendin wil meer van sprinkhanen leren en had zich opgegeven voor een cursus 'Heuschrecken bestimmen'. Mij leek dit ook wel leuk dus ik ben meegegaan en zat het hele weekend op mijn knieën in het gras of te turen in een binoculair. Het was een weekend vol avontuur en ik zal later zeer uitgebreid verslag doen (met verrassende foto's!) over Prof. Dr. Buschmann, Sumpfschrecken, Nachtigall-Grashüpfers en Keschers.

Zwei

Hoe moet je het noemen? Frustratie, een domper, tegenvaller, deceptie, een koude douche of een enorme teleurstelling. ‘Wat nu weer?’ vraag je jezelf misschien af.

Stel je voor, ik kom thuis na een hele dag hard gewerkt te hebben en ondertussen tegen het mooie weer aangekeken te hebben. Op ons sublieme buiten terras met een werelds uitzicht over Bennekom en Wageningen-Hoog, koffie gedronken, van de lunch genoten en thee gedronken. Steeds scheen de zon en was het heerlijk weer. Thuis gekomen direct mijn spulletjes gepakt en als een dolle richting de Grauwe Klauwier gefietst. Uit de verte - ik kon mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen - al even met de verrekijker gekeken en ik op exacte dezelfde plek als gisteren zag ik de bekende lichte vlek in een vlier zitten. 'Yes, die zit er nog!' was mijn gedachte. Als ik verder fiets ontwaar ik een tweede lichte vlek… en wat denk je, die ene Grauwe Klauwier heeft tot mijn grote verrassing gezelschap gekregen van een tweede. Twee juveniele vogels zaten zeer fraai vlak naast elkaar in de brede heg. Ze waren zeer actief aan het foerageren en doken regelmatig in het korte gras. Alles zag er zeer relaxed en steady uit. Ik besloot om een plan te bedenken en te kijken of ik de vogels zou kunnen fotograferen. En, je gelooft het niet, net toen ik wilde beginnen met het maken van de meest mooie Grauwe Klauwieren-foto's die er ooit in de Duffelt gemaakt zijn, begon het te druppelen. En al die druppels werden een heuse onweersbui die op het moment dat ik dit schrijf nog steeds vrolijk verder rommelt. Soms, heel soms, zou ik willen dat ik een andere hobbie (of noem je dit gedoe een passie?) heb. Iets met damstenen en een zacht tikkende klok ofzo.

Ik kan toch met leuk nieuws afsluiten; via het werk van mijn vriendin (NABU Kranenburg) begreep ik dat in mei, niet ver van de plek waar mijn vogels zitten, eenmalig een paartje Grauwe Klauwieren is gezien. Het lijkt er een beetje op dat dit jaar, niet ver van Zyfflich heel stilletjes Grauwe Klauwieren hebben gebroed!