Umzug bedeutet neue Gartenliste...

Eerst even dit: dankzij een aantal vogelaars die ik gisteren tegenkwam in Groningen (Grijze Junco) en me duidelijk maakten dat ze mijn verhaaltjes echt misten kwam de inspiratie en het vuurtje terug. 'It giet oan' zeg ik dan als rasechte Fries. Dank Rene, Holmert, Jan, Jan en Wienand voor jullie inspirerende woorden!


De oude tuinlijst (de eerste vogelsoorten zijn gezien op de dag van onze verhuizing, 27 april 2010) was in de loop van de jaren gestaag gegroeid. Natuurlijk kwamen er de laatste tijd niet veel soorten meer bij. Maar de soorten die ik kon bijschrijven waren niet mis. Wat te denken van Ortolaan en Duinpieper (beide laag roepend over de tuin). Of de Bladkoning die op 16 en 17 oktober 2013 in de tuin bivakkeerde. De laatste toevoeging aan de lijst is een redelijk algemene soort geworden, in de laatste week kwam heel kort een man Goudvink de tuin bezoeken. Deze soort had ik al veel eerder verwacht (komt redelijk veel in de directe omgeving voor), maar tot op dat moment had ik de soort nog niet mogen bijschrijven. Tot die laatste week.

 De tuinlijst is dus op 135 soorten geëindigd. Volgens mij niet verkeerd voor een tuin diep in het binnenland. Natuurlijk was de oude tuin groot en keken we aan de voorkant vrij uit over de velden. De groepen ganzen liepen letterlijk in het weiland aan de overkant van de straat. Maar toch, je moet eerst al die soorten maar eens zien in de kijker te krijgen.

De tuinlijst

Welke soorten heb ik dan gemist in die viereneenhalf jaar? Opvallenste is wel Spotvogel en Bonte Vlieg. Beide soorten die toch redelijk algemeen bij ons in de omgeving voorkomen. Maar nooit is het me gelukt die te horen of te zien te krijgen. Ook een opvallende misser is Kwartelkoning. Die zat een voorjaar niet ver van ons huis een heel voorjaar snoeihard te roepen. Maar hoe ik mijn best ook deed, het lukte me niet de vogel vanuit de tuin te horen. Zelfs de wekker zetten en midden in de nacht gaan luisteren hielp niks, tot mijn grote frustratie.

De laatste soortjes

Hoewel het nieuwe huis subliem is, een droom die is uitgekomen en ga zo maar door, deed het me toch pijn de tuinlijst te moeten afsluiten. Die lijst hoort bij het huis en ik ben er altijd erg trots op geweest. Dus dat het leuk was er een streep onder te moeten zetten. Nou nee, niet echt. 

Bladkoning in de tuin op 16 en 17 oktober 2013

Maar goed, een nieuwe tuin, dat dan weer wel. Wat gaat die me opleveren, wat is de potentie? Ik denk veel. De tuin is groot, meer dan een halve hectare. Aan een kant loopt een mooie oude brede meidoornhaag. Aan de andere zijde kijk je uit over weilanden met daarlangs ook mooie, oude brede heggen. Achterin de tuin is een hoogstamboomgaard met veel oude fruitbomen. De tuin ligt op het zuiden en ik kan (mede omdat de boerderij op een kleine terp ligt) ver, echt ver kijken. Ook naar het noorden heb ik vrij uitzicht. Voor mijn gevoel zit het wel goed, en het gaat vanzelf blijken of ik met dit gevoel goed zit. Het begin is er, een paar dagen nadat we de sleutels kregen (vanaf dat moment mocht ik van mezelf beginnen met tellen) vloog er een mooie adulte man Blauwe Kiekendief langs. En afgelopen weekend zaten er kort 3 vrouw Goudvink in de heg.

Ik heb zin mijn avonturen in Niel en omgeving op te gaan schrijven. En als ik niet weer tegen een writers-block aanloop, ga je dit allemaal meebeleven! Stay tuned !  

Turkestanwürger, Vlieland 1 Oktober 2000

Naar aanleiding van onderstaande, wereldberoemde foto van 1 oktober 2000 die op de Facebook pagina van Peter Meininger staat, besloten het hele verhaal over de Turkestaan van Vlieland online te zetten. Omdat het verhaal te mooi, te uniek en bijzonder is om niet te delen met de rest van de Wereld!

In het jaar 2000 werk ik bij het NIOO in Yerseke (Nederlands Instituut voor Ecologie, onderdeel van de Nederlandse Akademie van Wetenschappen, www.nioo.nl. Hier werk ik nu nog steeds, echter nu in Wageningen). Ik woon in die tijd midden in Middelburg en heb veel contact met de Zeeuwse vogelaars. Daarom ga ik, eind september 2000 met een aantal Zeeuwse vogelaars naar de Dutch Birding week op Texel. Toen was dit een hele week, tegenwoordig is deze week tijdens een weekend. Samen met Peter Meininger, Guido Davids en Arjan Ovaa ben ik deze DB week op Texel.

 Op zaterdag komen er berichten vanaf Vlieland, in de Kroonpolders zou een mogelijke Kleine Torenvalk gezien zijn. De vogelaars op Texel reageren zenuwachtig. Men wil naar Vlieland, je weet het immers maar nooit! Gelukkig vaart tussen Texel en Vlieland in de zomermaanden een veerboot, de Vriendschap. Dit is een klein veerbootje, je moet opstappen op de oostpunt van Texel en wordt dan afgezet op het meest westelijke stukje van Vlieland. Van daar uit rij je met de Vliehors Expres, zo’n bekende gele vrachtwagen,  naar de bewoonde wereld. Iemand (geen idee wie) regelt dat er een extra vaart is. We kunnen een uur eerder dan normaal met de boot naar Vlieland en worden dan met de Vlieland Expres naar de Kroonpolders gebracht, daar waar de Kleine Torenvalk moet rondhangen.We hebben de hele dag de tijd, en kunnen dan om kwart over zes met een extra boot weer terug naar Texel.

Als we in de Kroonpolders aankomen begint het te regenen, het valt met bakken uit de lucht. We lopen rond en al snel blijkt de Kleine Torenvalk een iets abnormale Torenvalk te zijn. Ik kan me nog goed herinneren dat iedereen een beetje moedeloos, in de stromende regen, rondhing bij de Kazerne. Ook weet ik nog heel goed dat mijn enkel weer afschuwelijk pijn deed. In mei 1999 verbrijzelde ik mijn linkerenkel, en daar heb ik een jaar later nog steeds heel veel last van. In de stromende regen worden we koud, steeds natter en krijgen we steeds meer honger. We besluiten daarom naar het café-restaurant Posthuys te lopen. Hier blijken meer natte vogelaars de tijd te doden. Zo zitten we een tijd, terwijl de regen nog steeds met bakken uit de hemel valt. We moeten wachten op de Vliehors Expres die ons ergens tussen vijf en zes uur naar het veertje zal brengen. Hier hebben we geen zin in, ik al helemaal niet. Mijn enkel doet waanzinnig pijn, ik wil liggen en de pijn proberen te vergeten.

Gelukkig blijkt dan dat er ook een Vliehors Expres om kwart over vijf uur vertrekt. Dit is de reguliere boot, wij hebben een extra boot en die vertrekt een uur later. En zo kruipen wij, een uur eerder dan eigenlijk de bedoeling is, in de Vliehors Expres. Deze is afgeladen vol, met toeristen maar gelukkig passen er nog een handjevol (14 blijkt later) vogelaars bij. Ik stap als laatste in en zit samen met Bart Brieffies en Peter Meininger aan het uiterste einde van de bus. Hier proberen we te schuilen voor de regen. Iets dat niet goed lukt, regelmatig waait de regen naar binnen. Na enige tijd, we rijden dan vlak langs de zee, op de Vliehors, stopt de wagen. De chauffeur roept dat hij iets met doen aan het oliefilter en zo staan we in een verlaten wereld. Het regent nog steeds snoeihard, maar plotseling zie ik in het aanspoelsel vogels bewegen. Ik ga half op de treeplank achterop staan en kijk ik met mijn verrekijker. Ik zie al snel een Zwartkop en nog een paar Phyllo´s. En dan zie ik plotseling een vogel die ik nog nooit eerder gezien heb… vol verbijstering kijk ik er naar. Ik heb weet nog dat door mijn hoofd flitste ´dit is een exoot of een Amerikaan´. Ik probeer Bart Brieffies uit te leggen dat ik iets vreemds zie en of hij kan kijken. Bart probeert de vogel te vinden en spreekt dan de historische woorden:. ‘Ach, een Tapuitje’… Hij stopt dan met kijken. Ik blijf aandringen dat het toch echt iets anders is dan 'een Tapuitje' en dan ziet Peter Meininger (die ondertussen ook al aan het kijken is) plotseling de vogel, hij ziet hem vliegen en ziet een rode staart. ´Izabelklauwier!!!´ brult hij door de bus. Dit is het teken voor volledige chaos. Alle vogelaars willen tegelijk de bus uit, maar dat gaat niet zo eenvoudig. Links en rechts klimmen vogelaars over de verbijsterde toeristen en vallen – soms letterlijk – uit de bus.

Telescopen worden neergezet en we kijken naar een Izabelklauwier… De vogel zit in het aanspoelsel en vliegt af en toe loodrecht een meter of drie omhoog. Dan daalt de vogel weer en gaat weer in het aanspoelsel zitten. De chauffeur van de vrachtwagen komt dan naar me toe, de bus moet verder en hij vraag ons of we nog mee willen. Ik maak hem duidelijk dat we willen blijven en of het mogelijk is met de volgende rit mee te rijden. Hij moet immers toch nog de overgebleven vogelaars in het Posthuys ophalen. Dat is geen probleem en zo rijdt de Vliehors Expres weg. Ik zal nooit de uitdrukkingen op de gezichten van de toeristen vergeten… die hadden geen idee wat er aan de hand was en waarom wij in hemelsnaam niet verder meegingen.

Als de bus weg is blijken we met 14 vogelaars te zijn. We genieten met volle teugen, het is ook zo bizar. We staan in een helemaal leeg en grauwe wereld, in de stromende regen, naar een Klauwier te kijken. Hoewel de verbindingen slecht zijn, lukt het na enige pogingen toch om een bericht (met het oude semafoonsysteem) te versturen. Daarna maken we een beschrijving, ik weet nog dat Roy Slaterus alles noteerde terwijl wij de kenmerken opsomden. Want, ondanks de euforie hadden we heel goed door dat het belangrijk was de kenmerken te noteren. Na enige tijd vliegt de Klauwier op en verdwijnt over de Vliehors in de grauwheid. We denken op dat moment de vogel nooit meer te zien te krijgen, maar dat bleek niet helemaal het geval te zijn…

Toen de vogel eenmaal weg was ontlaadde de spanning zich totaal. Vogelaars omarmden elkaar en vriendschappen voor het leven ontstonden. Ook werd toen de befaamde foto gemaakt (door Monique van de Ward). We hadden iets uniek meegemaakt, iets dat je misschien maar een paar keer in je leven zal overkomen.

Het duurt een tijdje voordat de Vliehors Expres weer verschijnt, vol met nerveuse vogelaars. Die weten dan – door onze ‘afpiep’ – dat de vogel weg is. Iedereen vraagt ons het hemd van het natte lijf, ik kan me nog heel goed al die gespannen gezichten herinneren. Het beroemde artikel van Worfolk (Dutch Birding 22: vol 6) was toen nog niet verschenen, en het is niet helemaal duidelijk of we nu een Turkestaan of een Daurische Klauwier gezien hebben. Het maakt mij op dat moment helemaal niets uit, we hebben een waanzinnig mooi vogel gezien, op een onwaarschijnlijke plek… En ik weet nog goed dat ik denk, met gepaste trots dat wel, ‘als ik niet naar buiten had gekeken en die vogel had zien zitten… Als ik niet had aangedrongen te kijken, dan….’. Eenmaal aangekomen bij de steiger van de boot naar Texel blijkt dat hier ook heel veel gestrande vogels zitten. Onder de steiger, op de houten balken, zitten o.a. Karekieten en Phyllo’s. Blijkbaar is er een echte fall op de Vliehors!

Terug in het huisje drinken we nog een paar goede glazen wijn en bier. Daarna gaan we allemaal ziels gelukkig slapen. De volgende ochtend zijn we al weer vroeg op stap. We zijn aan het vogelen bij de camping de Robbenjager als we iemand hoorde schreeuwen ‘Izabelklauwier’. Lachend kijken we elkaar aan, ‘kijk, die doen de schreeuw van Peter na’ zeggen we. Maar dat blijkt heel anders te zijn als we ineens bij het Reddingsboothuisje vogelaars zien rennen. Harm Jan Wight heeft een Izabelklauwier ontdekt, onze vogel zal later duidelijk worden...  Deze vogel blijft tot en met 6 oktober op Texel, de hele tijd op de oostpunt. Later in de week, op dinsdag, gaan wij nog het eiland af en twitchen de Daurische Klauwier bij Castricum.

De Turkestaan van Vlieland en Texel is de eerste voor Nederland. De tweede voor Nederland wordt ook op Texel gezien (augustus 2002), volgens mij de terugkerende vogel van 2000. De ontdekking van de Turkestaanse Klauwier op Vlieland is tot nu toe voor mij nog steeds een van de hoogtepunten uit mijn ´vogel-carrière´. Een bekend vogelaar vertelde mij eens ‘vogels kijken is het verzamelen van herinneringen’. Nu, dat is het zeker !

Terekwasserläufer !

Het is zaterdag als ik mijn spullen pak en besluit langs de Rijn te gaan vogelen. Het is windstil en het regent voor de verandering eens niet. Perfecte omstandigheden voor het vinden van een leuke soort. De grote plassen langs de Rijn zijn altijd goed voor zeldzaamheden, en dat zal in de maand mei zeker niet anders zijn. Vol verwachting rij ik, via Emmerich aan de Rijn, richting Reese. Hier zijn een paar hele grote plassen (ontstaan door het winnen van kiezel), direct langs de Rijn. Sommige van die plassen en afgravingen zijn bijna niet te bekijken, maar bij Reese is dat anders. Daar kan je, zelfs met de auto, vlak aan de oever komen. En, daar zijn slikjes en daar zitten steltlopers, leuke meeuwen en sterns.

Op weg naar Reese bezoek ik nog twee andere goede plekken. Hier is helaas niets te vinden en dus rij ik – zonder al te veel hoop – verder. Als ik bij de plas aankom parkeer ik mijn auto, pak mijn scoop en kijk de slikjes af. Eerst zie ik een aantal Tureluurs (gewoon), dan een Kemphaan (leuk), dan een Bonte Strandloper (leuker) en dan loopt er ineens een Terekruiter in mijn beeld (super…).  De vogel loopt niet zo heel erg ver van me vandaag (ongeveer 200 meters) en laat zich prima bekijken. ‘Yes”, denk ik, ‘hier doe ik het voor!”.

Ik realiseer me dat een bewijsplaatje wel handig zou zijn en maak snel een paar digiscoop plaatjes. Zodra de vogel er een beetje herkenbaar opstaan probeer ik andere vogelaars te waarschuwen. Dat blijkt een bijna onmogelijke taak: ik ken het doorgeefsysteem van Club300 niet om daarmee een bericht (sms) door te geven. Whatsapp groepjes kennen ze in Duitsland niet, en alle mij bekende vogelaars nemen de telefoon niet op. Ik verstuur een paar sms-jes en geniet daarna in mijn uppie van de vogel. Die loopt druk te foerageren (min of meer samen met het Bontje) en vertoont geen tekenen snel te verdwijnen.

Met tegenzin verlaat ik, na iets meer dan een uur, de vogel en rij naar huis. Ik ben nog maar net op weg als ik een vogelaar aan de telefoon krijg, Daniel Doer. Die heeft geen tijd zelf direct te gaan kijken, maar hij zal doorgeven dat er een Terek bij Reese zit. Het is ondertussen later geworden en ik laat het doorrijden naar de ToH maar zitten, dat haal ik toch nooit meer…

Thuis aan gekomen zie ik dat Daniel de vogel heeft doorgegeven:
Peter de Vries hat heute einen Terekwasserläufer am Reeser Meer Südteil (Kreis Kleve) entdeckt. Der Vogel ist aktuell (18.5., 16:25 Uhr) noch zu sehen. Außerdem 1 Alpenstrandl. Gruß Daniel

Later blijkt dat de vogel gezien is door ongeveer 7 man en 1 vrouw. Zo tegen zeven uur ’s avonds werd het helder en begon de zon de schijnen. De Terekruiter had hier blijkbaar op gewacht. Zonder enige aanleiding vloog de vogel op en verdween… om niet meer terug te komenToch weer een leuke ontdekking, voor mij persoonlijk de leukste tot nu toe in Duitsland, na onder andere highlights als Vale Gier, IJslandse Grutto, Steppenkiek, Hop, Roodpootvalk, Dwerggans en Groenlandse Kolgans…

Peter in Norwegen II

Hier even een update uit het noorden. Alles gaat prima hier, de ganzen werken soms minder en soms goed mee, dus we hebben al een hele stapel protocollen liggen. Daarnaast hebben we de nodige graankorrels en droppings (keutels van ganzen) verzameld. Die gaan we terug in Nederland analyseren (near-infraread spectroscopy en kalorie metingen).

Het voorjaar wil hier niet echt opschieten. Het is nog steeds koud (vandaag max 3 graden) en het regent en waait nog steeds veel en hard. Het weer lijkt wel een beetje op dat van afgelopen maart in Nederland, waterkoud. En daarom kom ik ook niet veel andere soorten tegen dan het rijtje uit mijn eerdere post. Ik had nog een overvliegende Visarend, zag twee maal een Ruigpootbuizerd en een op 13.000 Kleine Rieten jagende Zeearend is ook niet mis. Maar toch mis ik het voorjaar wel een beetje, ik maak nu al zo lang kou en slechte weer mee. Jaja, ik weet het. Ik mag niet klagen, heb de mooiste baan van de wereld en mag als werk fundamenteel vogel-onderzoek doen in de mooiste gebieden. Maar toch, een beetje warmte en zon zou niet verkeerd zijn.

Ok, genoeg daarover. Wat doe je dan tijdens het kijken naar al die Kleine Rietganzen? Precies, je gaat af en toe andere ganzen soorten zoeken. Brandganzen komen hier vrij regelmatig voor. Ondertussen heb ik al een stuk of 10 vogels gezien. Eenmaal zelfs een groepje van vier vogels. Kolganzen zijn veel zeldzamer en komen hier onregelmatig voor. Twee maal heb ik nu Kollen gezien, een solitaire vogels tussen de Kleine Rieten en vandaag (donderdag) twee vogels bij elkaar. Rietgans is veel zeldzamer hier, en die ontdekte ik vanmorgen tijdens een scan van een groep Kleine Rieten. De vogel viel direct al op door het veel bruinere verenkleed. Omdat de vogel lag te slapen was eerst nog niet duidelijk of het een Toedra of Taiga was. Taiga zou je hier eerder verwachten dan Toendra. Maar toen de vogel even opkeek bleek het toch een echte Toendra Rietgans te zijn. Toch leuk!

Maandag vliegen we terug naar Nederland en daarna duik ik Duitsland weer in. De hele week daarna heb ik vrij, dus heerlijk veel tijd voor de tuin en natuurlijk vogels kijken!!

 

Peter in Norwegen I

En toen was het eindelijk voorjaar en toen kon ik eindelijk genieten van de tuin en het mooie weer en toen kwamen eindelijk zomervogels en ging het allemaal los... en toen ging ik naar Noorwegen.

Niet dat het erg is naar Noorwegen te gaan, maar het voelt toch anders dan normaal. Dit omdat het na die hele lange koude maand Maart het eindelijk mooi weer werd. Eindelijk werd het warmer dan een graad of zeven en had je het idee dat het echt voorjaar aan het worden was.

In Zyfflich en omgeving was dat ook goed te merken, dat het voorjaar aan het worden was. Boerenzwaluwen vlogen weer boven het dorp, de eerste Gele Kwikken vlogen over en in de Kleyen zong de eerste Fitis. Leuk waren ook de Beflijsters die ik tegenkwam, een man en een vrouw in de direct omgeving van Zyfflich, en toen ik zondagmorgen uit het raam keek zaten er twee manen op het grasveld direct voor ons huis. Op exact dezelfde plek als het vorige jaar en ik durf te wedden dat het exact dezelfde vogels zijn...

Maar goed, het werd voorjaar en ik vertrok naar Noorwegen. Niet voor een vakantie, maar voor mijn werk. Het gaat dit keer om Kleine Rietganzen, hier doen we al langere tijd onderzoek aan. Deze ganzen hebben, als ze vanaf Denemarken naar Svalbard, vliegen twee stop-over sites in Noorwegen, eentje in het midden en eentje in het noorden. Die in het midden ligt bij Trondheim, Nord-Trøndelag.Waarom wij hier dan zijn, we willen graag weten wat de ganzen hier eten en hoeveel. Hoe efficient ze eten en hoeveel energie ze kunnen opnemen van hetgeen ze eten. Als de ganzen hier aankomen eten ze eerst van geoogste graanakkers. Deze akkers zijn geoogst in de herfst en op die akkers liggen nog graanresten. We kijken hoeveel er nog op die akkers ligt (we tellen dus letterlijk de graankorrels) en verzamelen graankorrels en keutels.We meten hoeveel energie er in het graan en in de keutels 'zit', en hiermee kunnen we uitrekenen hoeveel energie de ganzen uit het graan halen.

De graanakkers worden door de boeren geploegd, terwijl de ganzen nog hiervan eten. Als die akkers niet meer beschikbaar zijn, switchen de ganzen naar gras. Dus we gaan straks ook naar gras kijken, hoeveel eten de vogels daar en hoeveel energie is er uit dat gras te halen. Daarvoor zijn we hier en daarvoor breng ik dus vele uren in het veld door.We kijken naar de tijdbudgetten van de vogels en maken daarom gedurende de hele dag protocollen van 30 minuten. Dan kijken we heel precies hoeveel droppings een vogel produceert en we maken elk heel uur een scan van een grote flock ganzen. Dan kijken we wat elke gans precies doet (eten, slapen, poetsen, kijken, rusten, etc). Al die gegevens bij elkaar geeft een goed beeld hoe belangrijk dit gebied voor de Kleine Rietgans is en op welke manier de vogels dit gebied gebruiken.

Qua vogelsoorten is het hier een beetje mager. Op de fjord kom je veel Eidereenden, Zee-eenden en Roodkeelduikers tegen en dat is het dan wel. Zo nu en dan vliegt er een Zeearend langs en af en toe een Raaf. Met zangvogels is het helemaal triest, daarvan kom ik alleen maar wat mezen en vinken tegen. Niet heel erg spannend dus. Vandaag had ik dan eindelijk een leuke waarneming, tussen de duizenden Kleine Rieten zat een Kolgans, voor hier erg leuk. Maar dat is het dan ook...

Desalniettemin is het hier heerlijk.Het zijn lange dagen - van 's morgens zes tot 's avonds negen - en het is koud en nat, vandaag 4 graden en natte sneeuw. Toch zijn dit soort tripjes een voorrecht, en gelukkig maak ik nog regelmatig dit soort trips. Blijven toch bijzonder dat je dit je werk mag noemen!

Aufregend und schön

Hoewel het buiten ongemeen spannend is, is er bijna geen tijd genoeg voor het schrijven over al dat moois. Daarom maar weer een samenvatting, het is even niet anders:

1. Kraanvogels: ook de mooie trekdagen in maart werden in Zyfflich opgemerkt. Meerdere grotere en kleinere groepen vlogen hier over. Totaal ongeveer tegen de 900 vogels. Vanaf 29 maart is een vogel aanwezig op een akker niet ver van Zyfflich

2. Kievit: in de omgeving van Zyfflich hangen meerdere groepen Kieviten rond. Deze vogels hebben duidelijk last van het koude weer en de droogte. Normaal gesproken zou je overal baltsende vogels moeten tegenkomen, maar dat is dit jaar zeker niet het geval.

3. Goudplevieren: in de omgeving van Zyfflich en Kranenburg verbleven in maart meerdere groepen tot bijna 100 vogels. Uniek, dit is de laatste decennia niet meer voorgekomen. Uit de groepen Goudplevieren peuterde ik meerdere Kemphanen.

4. Plasjes: een paar natte weilanden blijven leuk, kom regelmatig Kleine en Bontbekplevieren, Witgatjes, Watersnippen en Wintertalingen tegen. Ik blijf ze – bijna dagelijks – scannen voor die ene hele leuke soort.

5. IJslandse Grutto: op 16 en 17 maart verbleef een vogel niet ver van Kranenburg bij een aantal natte weilanden. Dit is in het bundesland Nordrhein-Westfalen een heuse indiensoort… Best bijzonder dus!

6. Vinken: grote groepen Vinken (tot meer dan 100 vogels) verbleven op akkers in de omgeving van Zyfflich. Hiertussen zaten opvallend veel Rietgorzen (tot 13 vogels bij elkaar) en Kneuen.

7. Zeearend: tot mijn grote verbazing vloog een adulte vogel op 30 maart over de Kleyen. Ik merkte de vogel pas op toen die recht boven de auto vloog, en omdat ik de auto eerst ergens in de berm kwijt moest, lukte het me niet de vogel te fotograferen. De vogel vloog laag en hard door naar het noord-oosten. Dit moet wel de vogel zijn die eerder in de week in de omgeving (in Nederland) werd gezien.

Gänse in Ungarn

Het is donderdagochtend net na zes uur. Ik sta samen met Fred Cottaar en collega Bart Nolet bij onze stoere 4wd. Het is heel langzaam licht aan het worden als ik uit de verte een doffe dreun hoor. Ik kijk Fred en Bart aan, ‘het zal toch niet waar zijn?’ denk ik. Snel pak ik jutten zakken en begin te rennen.

Ik ren het modderige pad door het bos af en kom uit op een grote kale vlakte. In de verte, aan de oever van het meer,  zie ik Gerard Muskens en Gabor staan. Ik ren verder en kom dan bij de oever aan. Hier ligt het net en onder dat net liggen ganzen, een stuk of 25 tel ik in de gauwigheid. We feliciteren elkaar en beginnen de ganzen onder het net vandaan te halen. Ik pak snel mijn camera en maak wat foto’s. Volgens de display is het nu 6:23 uur, we hebben ganzen en de hele dag de tijd ze te verwerken. Ik zucht eens diep en kijk naar de hemel. Als ik even later de zon zie opkomen weet ik dat het een mooie dag gaat worden.  

ingraven van de netten

opruimen netten terwijl de zon opkomt

onze auto en het modderige pad naar de vangplek

Ik ben weer voor mijn werk in Hongarije en dit keer is het raak. We hebben ganzen! We zijn op zondag aangekomen en hebben de afgelopen dagen geschikte vangplekken bezocht. Aan de rand van dit meer, midden in het nationale park, hebben we onze twee netten ingegraven. Op een wel zeer mooie plek, een ondiep meer met daar omheen fraaie bossen en grote rietvelden. Buidelmezen roepen steeds en een fraaie Sakervalk vloog – bij het ingraven van de netten – over. Via een kilometers lang, heel erg modderig pad, kom je op deze heerlijke plek, het voelt zo bijzonder hier te mogen werken!

Nadat de ganzen in de jutten zakken zitten ruimen we eerst het net en de kannonen en mortieren op. We leggen alles bij elkaar en maken alles een beetje schoon. Als we dat nu niet doen, kost het ons later veel meer werk. Daarna gaan de ganzen in kleine tentjes en bereiden we het verwerken van de 31 Kolganzen (zoveel hebben we er gevangen) voor. We ringen, meten en wegen de vogels. We bepalen de sexe en nemen swabs  van cloaca en keel, dit om te kijken of de vogels geïnfecteerd zijn geweest met griepvirussen.

Het verwerken van de vogels gaat soepel. We hebben dit al vele malen eerder gedaan, en het is min of meer routine. Wat geen routine is zijn al die – meer en minder – voorname Hongaren die komen kijken. Iedereen die een beetje belangrijk is (of zich dat voelt) komt kijken. Het is best bijzonder wat we doen, dit is nog maar de tweede keer ooit dat hier in Hongarije ganzen worden gevangen. 

Kolgans met satellietzender

Het belangrijkste bewaren we voor het laatst: de satelliet zenders. Vijf mannelijke Kollen krijgen er eentje. We willen graag weten wat de migratieroutes van deze vogels zijn. Vreemd genoeg is daar weinig tot niets van bekend. De vogels komen in november in Hongarije aan, blijven een week of vier en verdwijnen weer als het koud gaat worden. Waarheen? Dat weet eigenlijk niemand. Stel je voor, zo’n 40.000 Kolganzen en het is niet bekend waar die in de winter zitten. Niet in Nederland, dat is wel duidelijk. Maar waar dan wel? Daar willen we graag met deze zenders achter zien te komen. Ook is niet bekend welke route naar de broedgebieden de vogels gebruiken. Het idee is dat ze via Kazakhstan vliegen, maar of dat echt zo is? Hopelijk gaan de satellietzenders ons meer duidelijkheid geven. 

Als we ’s avonds in ons vaste restaurant aan de goulash zitten drinken we een groot glas bier. We proosten op het feit dat het gelukt is, We hebben Kollen gevangen, en dat in Hongarije!

Een paar van de Grote Trappen

Zaterdagmiddag hebben we een excursie onder leiding van een Hongaar. En, niet zomaar een excursie, we gaan het reservaat in waar Grote Trappen broeden. We rijden over kale wegen, langs eindeloze akkers en weilanden. Heel veel vogels zijn er niet, maar wat er zit is de moeite meer dan waard. We komen veel Ruigpootbuizerden en Blauwe Kieken tegen. Ook Grauwe Gorzen en Klapeksters zijn redelijk algemeen. In een verre kale boom zitten twee valken: Sakers! Deze vliegen op en laten zich fraai bekijken. We zien een verre Zeearend en dan vinden we ons eigenlijke doel: Grote Trappen. Eerst zien we een grote groep vliegen. De vogels strijken ergens ver weg neer en de ranger weet precies waar. Even later parkeren we de auto en sluipen door een klein bosje. En dan zien we de Trappen, in totaal tel ik er zo’n 125. Bijna allemaal mannen, er liggen een paar vrouwen apart van de grote groep in het korte gras. Af en toe baltsen de mannen, voor mij de eerste keer dat ik dit zie. Voldaan rijden we daarna terug naar het huis van de ranger, onze dank is groot en we geven hem Hollandse kaas en stroopwafels. Hij neemt ze met een grote lach in ontvangst.

Zondag aan het einde van de middag vliegen we weer naar huis en we gebruiken de ochtend om ganzen te zoeken. Die vinden we niet, maar we vinden wel twee fraaie onvolwassen Keizerarenden, een volwassen Zeearend en de nodige Ruigpootbuizerden en Klapeksters. 

Keizerarend (foto Gerard Muskens)

Kijken naar de Sakervalken

Mocht je de Hongaarse ganzen willen volgen, op Hongaarse Kolganzen kan dat. Natuurlijk mag je elke dag kijken, maar dat hoeft niet. Eens in de drie dagen komt er een update van de ARGOS satelliet, die dan automatisch op genoemde site komt te staan. Allemaal super spannend, wat gaan deze vogels doen??