Amsel ??

Vrijdagmorgen om een uur of acht doe ik onze rolluiken (het is en blijf Duitsland ;-) ) omhoog. Wat ik al verwachte is waarheid geworden: de hele wereld is wit. En is nog steeds witter aan het worden, het sneeuwt nog steeds. Ik maak snel koffie en ga dan voorzichtig de witte wereld in. Sinds een paar dagen heb ik het vogel-voeder-huis weer buiten gezet, en ik moet het ontbijt klaarzetten voor mijn gevederde vrienden.  Ik snij een paar appels in stukken (voor de Merels), ik strooi een mix van verschillende zaden op wat plekken die ik sneeuwvrij heb gemaakt (voor de mussen en Vinken) en hang nog wat vetbollen op (voor de mezen). De vogels zitten ongeduldig in de heg te wachten, en ik ben nog maar net binnen of ze storten zich letterlijk op al die heerlijkheden die er voor hen liggen en hangen.

De hele dag valt de sneeuw en de hele dag is de voederplek op het terras heel druk bezocht. Vanwege de sneeuw ben ik niet gaan werken en ik heb de tijd de hele dag van de vogels te genieten. Na enige tijd valt me dan een vrouw Merel op. De vogel is duidelijk groter dan de andere Merels, staat veel rechterop (als een Kramsvogel), heeft een forse snavel en iets lichte onderdelen. Ik kijk er naar en concludeer ‘vrouw Merel’. De vogel verdwijnt af en toe maar komt toch steeds weer terug. En elke keer valt deze Merel weer op. De vogel valt zelfs zoveel op dat ik het boek Thrushes van Clement erbij pak. En dat ik de Bijbel van Nils erbij pak. Is het dan heel misschien toch niet een …, of een …. ? Maar helaas, het is en blijft een vrouw Merel… maar dan – in mijn ogen - toch wel een beetje vreemde… Hier een paar foto’s van de vogel…

 

Zaterdag is een sublieme dag, een dik pak sneeuw, blauwe lucht en koud. Het ultieme winterweer. Een lange wandeling om Zyfflich is wonderschoon en levert zowaar 2 man en 2 vrouw Goudvink op. Pas de tweede keer dat ik die hier mag bewonderen.

Zondagmorgen gaat om acht uur ’s morgens de bel: een camera-ploeg van de Duitse tv staat op de stoep. Voor een programma (dat over de schoonheid van de winter gaat) willen ze opnames maken van ganzen in de sneeuw. En zo staan Nicole en ik even later, in een ijskoude wind, met natte sneeuw en onder donkere wolken bij een akker met daarop een enorme groep van enige duizenden ganzen. Het filmen is leuk (ik ga altijd graag en met veel plezier op de film/tv – en heb dat ondertussen voor mijn werk al regelmatig gedaan) en het camerateam is meer dan tevreden. Mijn Duits is charmant, ik ben spontaan en mezelf en dus gedraag ik me voorbeeldig. Op Nieuwjaarsdag komt de uitzending (om 18:10 uur) op de tv, in heel Duitsland. Dat is dan wel een debuut….

Ungarn II

Een hele week Hongarije, en dat om ganzen te vangen. Kolganzen, die zenders moeten krijgen zodat we ze kunnen volgen. Het is namelijk helemaal nog niet duidelijk waar de Kolganzen die in voor- en najaar in Hongarije pleisteren hun broedgebieden hebben. En ook niet waar ze hun ‘stopover sites’ hebben. Kolganzen komen vanaf begin november aan in Hongarije, maar het is niet duidelijk waar ze daarvoor uithangen.  Misschien in de Oekraïne, of in Kazachstan? Het is niet bekend. Ook is niet precies bekend waar ze in de winter (tweede helft december t/m half februari) zitten. In ieder geval niet in Hongarije, maar waar dan wel? Om daar achter te kunnen komen hebben we dus een aantal zenders waarmee we een aantal sterke mannelijke Kollen mee uit willen rusten.  Met deze satelliet zenders kunnen we de vogels gaan volgen en zo antwoord krijgen op onze vragen.

Over het vangen van de vogels straks meer, eerst iets over al die andere leuke soorten die ik tegenkwam. Ik had al eens op het internet rondgekeken maar kon weinig vinden over wat ik aan vogels zou kunnen tegenkomen eind november / begin december. Dus een beetje op de bonnefooi naar Hongarije (qua vogels dan). En wat ik tegenkwam viel helemaal niets tegen. Natuurlijk is het in het voorjaar en zomer beter voor vogels en misschien ook wel leuker. Maar ik heb me meer dan vermaakt.

Eerst even een kaart van Hongarije, wij zaten dus aan de westkant van het land en dan aan de zuidkant van het Balatonmeer. Hier zitten in het najaar heel veel Kolganzen en daar wilden wij een paar handenvol van vangen. Hier opsomming maken van de highlights tijdens deze trip:

1. Keizerarend. Ik kwam al snel achter dat adulte vogels in Hongarije overwinteren. Maar of ik ze dan ook echt zou tegenkomen, dat had ik niet verwacht. Op de eerste dag in Hongarije waren we ten zuiden van het Balatonmeer op zoek naar geschikte plekken om ganzen te vangen.  Via een ongelooflijke modderige pad kwamen we met onze 4wheel-drive uit op een plek waar zeker 20.000 Kolganzen op akkers zaten. Plotseling was er totale paniek en vlogen er twee adulte Keizerarenden voor onze neuzen langs. Onze Hongaarse gids (die onderzoek doet aan deze arenden) reageerde laconiek, voor hem was dit geen verrassing. Maar voor mij wel, en deze twee lifers gaven een geweldige show weg. Het feest werd compleet toen er op deze plek ook nog Blauwe en Bruine  Kieken, Slechtvalken en een Sakervalk bleek rond te vliegen. Deze laatste valk werd kort, maar overtuigend gezien.

Twee dagen later, toen we op deze plek ganzen probeerden te vangen, waren de twee arenden nog steeds aanwezig. Een van de vogels zat toen lange tijd in een hoge den, niet heel erg ver weg en liet zich goed bekijken.

2. Dwerggans. Elke dag komen langs de zuidoever van het Balatonmeer vele duizenden ganzen drinken, rusten en poetsen. Deze vogels komen in grote groepen aanvliegen en vallen dan spectaculair van grote hoogte in op het meer.  Terwijl ik zo’n groep aan het bekijken was zag ik plotseling een Dwerggans zwemmen. Heel erg leuk, temeer omdat dit een vogel moet zijn die van de Russische broedgebieden afkomstig is, een echte dus! Ook zat hier op de laatste dag dat wij in Hongarije waren een Brandgans, daar een zeldzame soort.

3. Reuzenzwartkopmeeuw. Dit was misschien wel de allergrootste verrassing. Van onze gids begreep ik dat sinds september een 1^e winter RZKmeeuw op het Balatonmeer aanwezig is. De vogel werd regelmatig gezien op een plek hemelsbreed 10 km van de plek waar wij ganzen probeerden te vangen. Tijdens een eerste bezoek aan deze plek werd de vogel niet gezien (wel een Grote Mantelmeeuw en een Zilvermeeuw, ook zeldzaam hier), maar twee dagen later kwam het goed. Tussen de vele Pontische Meeuwen zat een heuse Reuzenzwartkopmeeuw op een zandplaat. Helaas werkte de vogel niet mee, en vloog hij op voordat ik er een foto van had kunnen maken…

4. Grote Zee-eend. Opnieuw een leuke onverwachte soort. Tijdens het wachten op het moment dat ganzen onze vangsectie in zouden lopen scande ik regelmatig het meer af. Opeens vlogen er 7 zwarte eenden mijn beeld in. De vogels lieten zich mooi bekijken en het was al snel duidelijk: Grote Zee-eenden! Van onze gids leerde ik dat deze soort regelmatig op het meer aanwezig is, maar dat ze vaak midden op het meer zitten en daardoor moeilijk te zien te krijgen zijn. Ik had dus veel geluk!

5. Kleine Zwaan. Ook bleek er op het meer, vlakbij onze vangplek, een Kleine Zwaan te zitten. Deze vogel was hier al een week of twee aanwezig. Kleine Zwaan is in Hongarije ook een zeldzaamheid, eens in de 2-3 jaar worden er vogels gezien.

6. En Dwergaalscholver. Deze soort is enorm toegenomen en kom je dus overal tegen. Maar, ze blijven toch elke keer weer geweldig!

En dan het vangen, de reden waarom we naar Hongarije waren gekomen. We vangen de ganzen met kanon-netten, op exact dezelfde manier waarop wij al jaren Kleine Zwanen vangen. In het kort werkt het als volgt: een groot net (15 x 30 m) wordt door mortieren (met buskruit) over de vogels heen geschoten (zie onderste foto). De vogels moeten dus redelijk dicht bij het net staan. Het vergt veel geduld en kennis om dat laatste voor elkaar te krijgen. Je moet weten waar de vogels graag willen zitten en fourageren en daarop zien in te spelen. Het net lijkt zo groot, maar is zo klein als je bedenkt waar de ganzen allemaal wel niet kunnen gaan zitten. Kleine Zwanen kan je nog voorzichtig richting de plek waar je ze wil vangen drijven, bij ganzen is dat onmogelijk. Het is dus deels een kwestie van kennis en tactiek maar ook je hebt ook zeker een dosis nodig. 

Het is ons helaas niet gelukt ganzen te vangen, twee keer hadden we ganzen tot ongeveer 3 meter voor het net, en beide keren vlogen de vogels om onduidelijke redenen op. Maar we hebben nu een aantal goede vangplekken gevonden, veel geleerd en toestemming kunnen regelen om op deze plekken te mogen vangen. Deze trip was dus een zeer goede investering. In februari gaan we terug naar Hongarije en dan vangen we heel eenvoudig onze Kollen !

Ungarn I

Vandaag de 26e november ga ik een week weg. Een week Hongarije, proberen Kolganzen te vangen. Deze ganzen krijgen dan satelietzenders. Allemaal reuze spannend, gaat het allemaal lukken?

En wat krijg ik daar verder aan moois te zien? Veel ganzen denk ik, maar wat nog meer? Als ik internetverbinding heb zal ik mijn uiterste best doen en iets op mijn blog zetten. Als dat niet lukt (of ik heb simpelweg geen tijd), de 3e december ben ik weer hier. Dan laat ik zeker iets van me horen!

Stock-Äpfel

Het is vrijdagmiddag als ik de tuin instap. Terwijl ik naar achter loop hoor ik plotseling een bekend roepje: Pestvogels! Ik zie eerst een vogel over de tuin vliegen en daarna al snel nog drie vogels. Vier vogels zijn uit de berk opgevlogen en vliegen weg in westelijke richting. 'Wow' denk ik, 'dit is gaaf, voor de tweede keer Pestvogels in de tuin!' De eerst keer was op 31 oktober 2010, dus ongeveer twee jaar geleden. Toen zaten drie vogels heel kort in de tuin.

Ik zoek mijn vogelspullen bij elkaar en fietst het dorp in. Ik ben nog maar net de oprit uit, of ik zie Pestvogels vliegen, vier vogels vliegen roepend over. Ik fiets er hard achteraan en de vogels gaan voor de kerk in een boom zitten. Ik pak direct mijn camera en het lukt me van een vogel een slechte foto te maken. Daarna vliegen de vogels al roepend weg in westelijke richting. Ik fiets dus weer terug naar ons huis en zie de vogels in de tuin zitten. Als ik de tuin inloop zijn de vogels al weer verdwenen. Ik fiets het dorp door maar zie de Pestvogels niet meer...

Wat ik wel zie... als ik een rondje om de kerk fiets hoor ik plotseling een roepje dat wel iets op de roep van een Pestvogel lijkt, Ik stop en kijk om me heen. Ik zie geen Pestvogel, maar zie wel een Boomkruiper in een grote eik zitten. Ik kijk direct en zie dat de vogel spierwit van onderen is. Regelmatig klinkt de srie-srie roep. Ook lijkt de vogel wel iets groter dan een gewone Boomkruiper. Ik probeer nog meer kenmerken te zien, maar dan komt er een auto aan. Ik sta met mijn fiets midden op de weg en moet aan de kant. Terwijl ik met veel gedoe aan de kant probeer te gaan vliegt de Boomkruiper de boom uit en verdwijnt in boom die nog vol in het blad staat. Ik zie niets en probeer de vogel te zoeken. Ik zoek een hele tijd, maar ik zie en hoor helemaal niets meer. Misschien toch doorgevlogen?

Ik baal ervan, dit was een hele goede kandidaat Kortsnavelboomkruiper... Maar ik heb echt te weinig aan de vogel gezien, hier kan ik niets mee.Ik moet het maar in de gaten blijven houden, hopelijk kom ik deze vogel nog een keer tegen, en dan natuurlijk het liefst in de tuin!

Omdat ik natuurlijk heel graag nog een Pestvogels in de tuin wil hebben, (en dan direct ook beter fotografeerbaar dan tot nu toe), timmer ik op zaterdagmorgen een heuse Apelstok in elkaar (de kerstboom moet dit jaar maar ergens anders mee neergezet worden...). Speciaal voor de Pestvogels, die zich echter de hele zaterdag niet meer laten zien... Maar we blijven goede hoop houden, het zou mij verbazen als er deze winter niet nog een keer Pestvogels in onze tuin opduiken!

Zug !

Het is vrijdagmorgen net voor acht uur. Gespannen open ik de tuindeuren en kijk naar de – nog een beetje donkere – hemel. Direct is het duidelijk dat het goed is, het vliegt! Ik hang mijn verrekijker om, ga in de tuinstoel zitten en pak mijn koffie. Ik kan direct beginnen met noteren, de een na de andere groep Leeuweriken, Vinken, Houtduiven en lijsters vliegen over.
 
En zo zit ik op het terras en geniet van alles wat overvliegt. Driftig noteer ik alles in mijn boekje, ondertussen hopend op leuke, spannende soorten.  En dat lukt al vrij vlot. Opeens zie ik in de verte een kleine vogel in golvende vlucht aan komen vliegen. De vogel vliegt over me heen en gaat in de berk in de voortuin van de buren zitten: Kleine Bonte Specht. Nieuw op de tuinlijst!

Even later in de ochtend zie ik nog drie Kieviten vliegen met daarbij een andere steltloper: Goudplevier. Ook al een nieuwe op de tuinlijst! ’s Morgens vliegt het strak door, de hele tijd komen er trekkende groepjes over. Alles vliegt in zuid-westelijke richting. In de loop van de middag kakt het allemaal een beetje in, maar toch vliegt het nog steeds goed. Wat niet goed vliegt zijn roofvogels.  Ik zie in totaal een stuk of zes Sperwers, maar daar blijft het dan ook bij. Ik zie geen enkele Buizerd. En dat terwijl bij de Elterberg veel worden gezien. Blijkbaar nemen die toch een net andere route en komen die niet over Zyfflich.

De hele dag noteer ik alle groepjes en losse vogels en als ik ’s avonds alles optel heb ik een – voor Zifflichiaanse begrippen – indrukwekkende lijst. Bijna 1500 Vinken en Houtduiven vlogen over. Ik heb in totaal 665 Veldleeuweriken opgeschreven en daarnaast nog leuke soorten als Sijs, Barmsijs spec, Kepen en een handvol Witte Kwikken.  Ook komen er steeds Pimpel- en Koolmezen door de tuin heen.

Een dag later zit ik weer in de tuin. En weer vliegt het goed, wel iets minder dan de vrijdag, maar dat mag de pret niet drukken. Als ik nog maar net buiten zit, zo rond acht uur, vliegt de eerste leuke soort al over: Beflijster! Even later vliegt er de eerste nieuwe tuinsoort van de dag over: Grote Gele Kwik. Daar zat ik al heel erg lang op te wachten. Maar waar ik nog veel langer op zat te wachten (en eigenlijk een grote schaamsoort is), zijn de twee Grote Zilverreigers die later in de morgen overvliegen. Overal om Zyfflich heen zie ik deze soort, maar ik zag ze nog nooit vanuit de tuin. Gelukkig is dat nu anders, een hele zorg minder!

Het vliegt op deze zaterdag dus wel iets minder. Ook is het soortenspectrum anders dan vrijdag. Zo zie ik bijvoorbeeld geen groepen Houtduiven meer, en tel ik nu veel meer Zanglijsters dan Koperwieken.  Pimpel- en Koolmezen zijn er nog steeds, maar vandaag zijn er ook weer Zwarte Mezen. En er zit kort een Goudhaan in de beroemde den. Al deze soorten blijven niet lang in de tuin, alles vliegt snel door naar het westen. Met roofvogels is het weer heel matig, in totaal vliegen er 6 Sperwers over, maar weer geen enkele Buizerd.

Op zondag is het dan armoede troef. Er vliegt bijna niets meer, de stroom vogels lijkt wel helemaal opgedroogd. Het blijft lang mistig n een enkele keer komen er nog een paar Vinken over, maar daar blijft het dan ook bij. Helemaal aan het einde van de middag, als het eindelijk helderder is geworden vliegen er Buizerden over. Tien vogels vliegen in korte tijd over richting zuid. Een beetje met pijn in het hart sta ik daar naar te kijken, wat jammer dat het niet de hele dag helder is geweest. Wie weet wat ik dan allemaal over had zien komen…

Die Kiefer

Het is een probleem, er is te veel vogelnieuws en veel te weinig tijd. Tijd die hard nodig is om alles op te schrijven wat ik allemaal buiten mee maak.

Daarom beperk ik me noodgedwongen maar even tot het – in mijn ogen dan – belangrijkste vogelnieuws: Zwarte Mezen. De grote Den die in de tuin van de buren staat blijft nog steeds Zwarte Mezen aantrekken. Ze komen op deze boom af alsof hier een mezen-magneet in zit. Regelmatig hoor ik ze roepen en ik probeer zo goed mogelijk bij te houden hoeveel vogels langskomen. Dat is niet altijd eenvoudig, het lukt me niet altijd om buiten naast de Den te gaan zitten. Maar afgelopen maandag zat ik noodgedwongen een dag thuis. Vanuit de openslaande deuren naar het terras kon ik de hele dag de Den in de gaten houden.

En dat leverde best iets op. In totaal 66 vogels zaten korte of langere tijd in de Den. Ik zal zeker vogels gemist hebben, het lukte me niet de hele dag van zonsopgang tot zonsondergang deze boom in de gaten te houden. Maar voor een heel groot deel van de dag lukte dat wel en het bleek dat er nog met de regelmaat van de klok kleine groepjes Zwarte Mezen doortrekken. Dat ze echt doortrekken blijkt wel uit het feit dat ik vanuit het noord-oosten een groepje kleinere vogels zag aan komen vliegen. Het groepje vloog best hoog en viel toen als kleine kogeltjes letterlijk in de Den. Zo zit er niets, en zo zitten er ineens zes vogels luid te roepen. Alle vogels blijven in het algemeen niet langer dan een paar minuten en vliegen dan weer verder naar het westen.

Ik heb het idee dat er op deze manier, bijna onopgemerkt, heel veel Zwarte Mezen Nederland inschuiven. Ik ga het in de gaten blijven houden en jullie weer spoedig op de hoogte brengen als er nieuws is!

Greifvögel

Het is zaterdag 15 september als ik besluit nog even snel een rondje om Zyfflich te gaan doen. De hele morgen was ik in de tuin bezig en dat leverde al redelijk wat overvliegende Buizerds op. Aan het begin van de middag hou ik het dan niet meer uit, ik moet mijn kriebels achterna en even eruit. Wie weet wat er allemaal te vinden is...

En zo sta ik dan korte tijd later over de Kleyen uit te kijken. In eerste instantie lijkt dat niet veel op te leveren. Een paar Papen, een hele verre en onduidelijke Tapuit, wat Buizerds en Torenvalken en daarmee is de koek wel op. Ik 'werk' de Kleyen af zoals ik het altijd doe. Vanaf mijn vaste uitkijkpunt scoop ik eerst alle paaltjes en heggen af. Een paar keer en dat dan heel systematisch, elke paal, elke heg en vrijstaande boom bekijk ik nauwgezet. Daarna scoop ik de bomen en heggen die verder weg staan af. Dit doe ik ook een paar keer. Tussendoor kijk ik regelmatig met de verrekijker de horizon af. Wie weet vliegt er ver weg een Wouw of Visarend.

Zo sta ik voor de zoveelste keer de horizon af te turen als ik ineens een grote zware vogel zie vliegen. Direct gaan de alarmbellen rinkelen, dit is iets leuks! De vogel vliegt heel laag en verdwijnt regelmatig achter de bomen. Het duurt even voordat ik 'm met de scoop goed te zien krijg maar dan is het ook kinderlijk eenvoudig: Zeearend! De compleet bruine vogel vliegt laag en hard strak door naar het oosten. Ik probeer in te schatten waar de vogel zich ongeveer zou moeten bevinden maar dat valt nog niet mee. Het is zo moeilijk afstanden te schatten, zeker door de telescoop. Voor mijn gevoel ergens boven de grens, ten noorden van Niel, gaat de vogel cirkelen. Hij draait een paar rondjes en daarbij kan ik goed zien dat het een onvolwassen exemplaar is. Na een paar rondjes glijdt de vogel terug naar het westen en verdwijnt dan uit beeld.

Ik fiets even later opgetogen naar huis. Toch goed dat ik gegaan ben, en toch goed dat ik alles zo (misschien wel overdreven) nauwgezet afkijk. Als ik dat niet had gedaan had ik zeker deze Zeearend gemist. 's Avonds hou ik het internet in de gaten, zou de arend nog ergens anders gezien zijn? Dit is niet het geval, maar de volgende dag is dat heel anders. De vogel, blijkt 's avonds, is in totaal door vier verschillende vogelaars gezien! Vanuit de Bemmelse Polder is de vogel naar het westen gevlogen en het laatst bij de Oosterhoutse Waard gezien. Vanuit deze laatste plek is de vogel in zuidwestelijke richting weggevlogen en daarna niet meer gezien.

Een paar dagen later, woensdag 19 september bezoek ik weer de Kleyen. Het weer is fantastisch, dramatische luchten, felle regenbuien en daartussen door zon. Het is super-spannend buiten te zijn, overal kan ik het geluk tegenkomen, overal kunnen leuke vogels zitten. Dat zie je bijvoorbeeld aan de Ooijse Graaf, alle bijzondere ringvangsten daar geven aan hoe goed het hier eigenlijk wel niet is. Het is een kwestie van veel naar buiten gaan en scherp blijven.

de pot vogel-goud ligt ergens in de Kleyen...

Zo dus ook op deze woensdag, aan het einde van de middag. Tijdens een felle regenbui sta ik te schuilen als er plotseling een Slechtvalk op de akker blijkt te zitten. De adulte vogel zit redelijk ver weg, maar laat zich toch nog verrassend goed op de foto zetten. In de stromende regen, wat dan wel weer een bijzonder plaatje oplevert!