Ein Hose, Pim Wolf und die Korallenmöwe

Naar aanleiding van een commentaar van Wietze Janse op de DB site (zie http://www.dutchbirding.nl/gallery.php?p=bigpic&gal=9&fid=4397&page=1), hier een primeur: opgeschreven voor de eerste keer, het volledige en ook wel vreemde verhaal van die broeken, Pim Wolf en de zeldzame meeuw.

Het was donderdag 1 mei 2003 en eindelijk had mijn (toenmalige) vriendin me zover gekregen dat ik nieuwe kleding zou gaan kopen. Dat was niet bepaald één van mijn favoriete dingen om te doen. Ik woonde in die tijd nog in Middelburg en we fietsen zo tegen de middag de binnenstad in. In de eerste winkel begon ik met frisse tegenzin spijkerbroeken te passen. Ik deed braaf wat mijn vriendin van me verlangde en draaide wat gegeneerd en onwennig heen en weer voor de grote spiegels die in die trendy zaak hingen, dit alles onder het ‘genot’ van even trendy muziek. Mijn ‘oude’ broek hing in het pashokje en bij het passen van de misschien wel derde broek hoorde ik mijn pieper afgaan. Omdat dit piepen behoorlijk irritant was liep ik snel het pashokje in om de pieper uit te zetten. Ik keek even op het schermpje en daarna sloegen de stoppen bij mij door. Codes van soorten die vaak werden doorgegeven kende ik uit mijn hoofd maar nu zag ik tot mijn verbijstering, schrik en ook wel grote vreugde een onbekende soortcode. Daarnaast zag ik het atlasblok van Neeltje Jans en de afzendcode van Pim Wolf. Ik was direct in alle staten en de adrenaline gierde door mijn lichaam. Op hetzelfde moment begonnen mijn hersenen langzaam door te draaien en te koken… Snel haalde ik mijn codevel uit mijn portemonnee en probeerde zo snel als mogelijk op te zoeken welke soort Pim ontdekt had. Audouins Meeuw… Zuchtend, met een paar krachtige termen en nog net niet in volledige paniek probeerde ik zo rap als mogelijk mijn nieuwe broek uit te trekken. Ik had nog maar een doel voor ogen: zo snel mogelijk op Neeltje Jans zien te komen!

Ondertussen stonden mijn vriendin en de verkoper buiten het hokje op me te wachten. Mijn vriendin had wel in de gaten wat er aan de hand was, maar de verkoper werd onrustig en nerveus van alle geluiden en mijn onhandige gestommel en begreep er niets van. Die dacht dat ik een soort epileptische aanval kreeg (hij dacht dit echt vertelde hij mijn vriendin later) en ik hoorde hem zeggen ‘je hoeft het gordijn van het hokje niet dicht te doen hoor, ik zie wel vaker mannen in onderbroeken’. Na veel gedoe had ik de nieuwe broek uitgekregen en mijn oude weer aangekregen en rende ik het pashokje uit. Ondertussen riep ik naar mijn vriendin ‘nieuwe soort voor Nederland op Neeltje Jans, ik moet daar naar toe’ en rende de zaak uit. Mijn vriendin keek mee hoofdschuddend na en de verkoper was perplex, die begreep er helemaal niets meer van. (Nadat ik weg was heeft mijn vriendin de verkoper geprobeerd uit te leggen wat er aan de hand was, de arme man maakte zich echt heel erg zorgen om me).

Ik ben daarna heel erg hard naar huis gefietst, heb mijn scoop en verrekijker gepakt en ben toen als een dolle naar Neeltje Jans gereden. Ik had zo’n enorme haast dat ik op de bochtige Polredijk, tussen Veere en de Veerse Dam, een paar debiele en heel gevaarlijke inhaalmanoeuvres heb gemaakt. Een heel enkele keer denk ik daar nog wel eens met afgrijzen aan terug. Maar gelukkig ging alles goed en kon ik al spoedig Pim feliciteren en genieten van een wel heel erg fraaie Audouins Meeuw.

Braunkehlchen, ein Ball und Evolution

Heel veel schokkend vogelnieuws hoef je in dit bericht niet uit Zyfflich te verwachten. Het is en blijft sprokkelen, met zo nu en dan wat leuke ‘hoogtepuntjes’. Het afgelopen weekend was rustig, ’s avonds overvliegende Oeverlopers, ’s nachts een luid roepende Steenuil en overdag een luid roepende en naar west overvliegende Regenwulp. Dit was voor mij nog maar de tweede hier, de eerste zag ik in juli van dit jaar.

Ondanks al de regen van maandag besloot ik, toen het iets opklaarde, toch nog even naar buiten te gaan. Hoewel ik er niet veel van verwachte werd het toch nog leuk. Langs een klein weggetje, dwars door de weilanden, kwam ik een grote groep Roodborsttapuiten tegen. De vogels zaten overal om me heen; veel op paaltjes, in struiken, in het lange gras en vlogen de hele tijd druk heen en weer. Omdat ze zo beweeglijk waren was het moeilijk voor me het exacte aantal te bepalen. Na veel getel kwam ik uit op 15 vogels, maar het zijn er misschien wel meer geweest. Heel erg leuk waren de drie Paapjes die ook deel uit maakten van deze groep. Voor mijn gevoel is begin augustus erg vroeg en of dit nu broedvogels zijn uit Nederland of Duitsland, wie zal het zeggen. Ook de grote groep Robotaps (of is het Robotap’s ?) is opvallend, zoiets heb ik de afgelopen maanden niet gezien, ik kwam tot nu toe alleen maar kleine groepjes van hooguit 4-5 vogels tegen.

Voor de rest was het leuk met insecten. Voor de vierde keer dit jaar vloog er (heel kort) een Koninginnenpage door de tuin. En ik vond twee vrouwtjes Tijgerspinnen in het lange gras. Deze soort komt voor op plekken met veel sprinkhanen en laten wij die nu veel in onze tuin hebben. Het blijft toch een bizarre spin. Stel je voor, na de paring laat het mannetje een van zijn twee balletjes achter bij het vrouwtje. Hiermee voorkomt hij dat een ander mannetje met het vrouwtje kan paren. In principe kan het mannetje twee keer paren (yep, twee balletjes!) maar bijna altijd eet het vrouwtje het mannetje op na de paring. Dit is natuurlijk bijzonder interessant uit evolutionair oogpunt: is het gedrag van het mannetje een reactie op het kannibalisme van het vrouwtje of is het kannibalisme een vrouwelijke strategie tegen de mannelijke ‘monopolisatie’ via het verstoppen van de vrouwelijke genitaliën? Ik kom er voorlopig nog niet uit, wie het weet mag het me vertellen.

Ein Pfau auf der Straße

Het is zondag de 31 juli, de dag na de Lijsteroeverloper (toch wel een mooiere naam dan de officiële Nederlandse als je het mij vraagt), dus business as usual. Ik sta niet al te laat op en verwacht dat de zon schijnt en het buiten heerlijk warm is. Maar dat valt vies tegen: het is bewolkt en buiten is het een graad of 15. Niet wat je verwacht op de allerlaatste dag van juli. Maar ik heb zin om naar buiten te gaan en zoek mijn spullen snel bij elkaar.

Op die fiets is het heerlijk, er is niet veel wind en eigenlijk is het helemaal niet koud. Ik fiets mijn vaste rondje om het dorp. Heel schokkend is het niet, ik moet het doen met kleine krenten in de ochtendpap (zoals Grote Zilver, mooi jagende Boomvalk, man & vrouw Roodborsttapuit met een aantal kleintjes). Het valt me wel op dat ik ineens veel meer Grauwe Ganzen zie en hoor. Of die nu klaar zijn met ruien en weer meer de weilanden en akkers opzoeken? Tot de leukere krenten behoren zeker de Kwartels die ik her en der hoor roepen. In totaal tel ik er een stuk of 5. Wel kom ik nog een bijzondere krent tegen. Terwijl ik sta te turen naar een ver vogeltje hoor ik ineens in de maïs naast me wat bladeren en takjes ritselen. Ik kijk en probeer er achter te komen wie of wat hiervan de veroorzaker is. Ik zie niets en blijf wanhopig zoeken. Dan ineens loopt er een vogel uit de maïs de weg op. De vogel kijkt me vol verbazing en schrik aan en zet het op een rennen. Het blijkt een heuse Pauw te zijn! Ik pak snel mijn camera en maak een aantal foto’s. De vogel rent van me weg en blijft na een goede 50 meter staan. Wantrouwig loert hij naar mij terwijl ik hem in mijn verrekijker bekijk. Erg fris en vrolijk ziet deze Pauw er niet uit, zijn staartveren zijn bijna compleet afgesleten. Hij kijkt me nog een keer aan, doet een paar stappen in de richting van het maïsveld en is even plotseling verdwenen als hij tevoorschijn kwam. ‘Leuke soort voor op mijn escape-lijst’, bedenk ik me nog en vergeet het voorval daarna maar snel.



Overdag ben ik de hele dag in de tuin, eerst wat klusjes en daarna met het nieuwste boek van John Irving. Ik vermaak me prima en blijf stug omhoog kijken, ik hoop nog steeds op een overvliegende Zwarte Ooievaar. Natuurlijk komt die komt niet over, wel een handjevol Buizerds, een paar Boomvalken en een Witgat. Leuk is dat als ik ’s avonds nog een keer een rondje fiets ik nog een keer een overvliegende Witgat heb. Nadat ik sinds begin juni geen Witgatten meer gezien heb, lijken ze nu terug te komen uit de broedgebieden. Verder heb ik ’s avonds weer een fiks aantal Kwartels. Hoewel het ondertussen wel wat laat in het seizoen is kunnen dit mannetjes zijn die op zoek zijn naar nieuwe vrouwtjes (na het begin van het broeden wordt het mannetje Kwartel verdreven en gaat opzoek naar een nieuw vrouwtje. Een vrouwtje kan tot wel vier maal van man wisselen tijdens het broedseizoen).

Ik heb ondertussen al een paar keer de vraag gekregen waarom ik tegenwoordig bijna alleen nog maar vogels kijk in Duitsland en niet in Nederland. Ik heb eens over deze vraag nagedacht en heb twee antwoorden.

Ten eerste begin ik het steeds prettiger te vinden te vogelen op plekken en in gebieden waar niet veel andere vogelaars komen. Het is veel leuker op stap te gaan in een gebied waarvan je redelijk zeker weet dat er die dag nog niemand geweest is. In de periode dat ik in Almere woonde vogelde ik veel in de Oostvaardersplassen en dat was op een gegeven moment niet meer leuk; simpelweg vanwege het feit dat op elke uitkijkheuvel of in elke vogelhut er al iemand stond vogels te kijken. Het enige wat je dan kon doen was erbij gaan staan en stiekem een beetje hopen dat die persoon iets gemist had. Of heel vroeg op staan en dan voor dag en dauw de OVP ingaan, voor dat laatste koos ik dan meestal. Bovenstaand probleem heb ik niet in de omgeving van Zyfflich. Daar komen niet veel vogelaars en heb ik alles nog ‘voor mezelf’.

Ten tweede is er met betrekking tot het voorkomen van vogels nog niet veel bekend. Aan de Nederlandse kant (Ooipolder en het Nederlandse deel van de Duffel) is heel veel bekend. Je weet precies waar je wat kan tegenkomen of dit is vrij eenvoudig uit te zoeken. In het Duitse deel van de Duffel is dit beeld heel anders; daar is niet alles bekend en is niet alle informatie eenvoudig op te zoeken. Dat maakt het vogelen hier bijzonder spannend. Tevens is het volgens mij belangrijk dat meer bekend wordt over de (aantallen) vogels die je in deze gebieden kan tegenkomen. Natuurlijk is er wel wat bekend maar het is toch wezenlijk anders dan aan de andere kant van de grens.

Natuurlijk weet ik dat het ontdekken van een goede soort in Nederland toch veel meer tot de verbeelding spreekt dan het ontdekken van iets leuks in Duitsland. Maar wees eerlijk, voor wie vogel je eigenlijk? Dat doe je toch hoofdzakelijk voor jezelf en het moet dan toch niet uitmaken waar je iets ontdekt? Je ziet dat ik niet helemaal stellig ben, het maakt toch wel een heel klein beetje uit waar ik iets ontdek. Maar niet genoeg en daar gaat het in dit geval om!

Drosseluferläufer / Lijsteroeverloper

Het is zaterdagmorgen en ik sta op onze oprit het gras tussen de stenen weg te peuteren. Nu hebben wij ongeveer 20 meter oprit en ik heb nog niet eens een kwart gedaan, ik kan dus nog wel even vooruit. 's Morgens vroeg heb ik al boodschappen gedaan in Leuth (lekker op de fiets) en ik ben van plan ergens aan het einde van de middag nog wat te vogelen in de directe omgeving. Zo zit ik dus gezellig te peuteren als mijn telefoon begint te trillen en zacht een modieus deuntje laat horen. Ik kijk en zie 'Amerikaan' staan. Snel open ik het bericht en verwacht dat er Amerikaanse Goudplevier zal staan. Tot mijn stomme verbazing staat er echter Amerikaanse Oeverloper. De vogel is ergens in Zeeland gezien maar de melding is nog niet helemaal zeker. Ik peuter ondertussen verder terwijl een flink aantal gedachten door mijn hoofd gieren. 'Is dit wel de goede tijd?' en 'als het er nu echt eentje is, dan wil ik daar wel heel graag heen' en 'dit moet toch het derde geval voor Nederland zijn, dus wel een hebbedingetje..'.

Na nog wat gepeuter hou ik het niet meer uit en zet ik de pc aan, toch maar even kijken of er iets meer bekend is. Veel wijzer maakt het Wereld Wijde Web me ook niet. Dan eerst maar koffie met een vette gevulde koek. Kort daarna gaat de telefoon weer en komt er een nieuw bericht binnen. 'Het is er niet een...', de rust keert weer terug en ik ga maar weer aan het peuteren. Dan gaat de telefoon weer, 'het is er eentje!', meldt Rob Sponselee. Het besluit is dan snel genomen, ik veeg de opbrengst van mijn gepeuter bij elkaar en pak daarna snel mijn spullen.

Volgens de navi is het ongeveer 1:45 uur rijden vanaf Zyfflich en dat klopt aardig. Na een voorspoedige rit over niet al te drukke wegen kan ik zo tegen vier uur aanschuiven en genieten van mijn eerste nieuwe soort in dit jaar. Ook geniet ik van de vele bekende gezichten die ik (na soms een hele lange tijd) eindelijk weer eens zie. Dit alles bevalt me uitstekend en smaakt zeker naar (veel) meer!!

Kaum Platz für Zwei

Achter in onze tuin staat een paal van een meter of acht hoog met daarop een schotel met daarin een sirene. Dit is zo'n sirene die in Nederland elke eerste maandag van de maand om 12 uur af gaan om ze te testen. Maar dit is natuurlijk een Duitse sirene en die testen ze hier elke eerste zaterdag van de maand om 11 uur. Op deze sirene staat regelmatig een Ooievaar. Soms om even te poetsen en wat om zich heen te kijken maar regelmatig blijft er een vogel 's nachts slapen. Als een Ooievaar op de sirene neerstrijkt gaat steevast de snavel in de nek en begint de vogel fanatiek te klepperen. Toen ik hier net woonde rende ik elke keer naar buiten, ondertussen ben ik er aardig aan gewend en geloof ik het allemaal wel.

Maar vanavond was het anders, er was zo veel geklepper en lawaai dat ik wel naar buiten moest. Dit was niet zoals het normaal klinkt en al snel werd duidelijk waarom: twee Ooievaars stonden naast elkaar op de sirene. Dat ging niet eenvoudig, de vogels hadden eigenlijk net niet genoeg plek. Na veel gefladder en een paar bijna valpartijen kwam alles een beetje tot rust. Het bleek een jonge vogel te zijn die per se bij zijn (of haar) ouder wilde zijn. Ik snel de camera gehaald en twee plaatjes gemaakt. Twee Ooievaars op een Duitse sirene, dat zie jij volgens mij niet elke dag.

Schwarz/weiß und Wespen

Het is donderdagmiddag zo tegen vijf uur. Ik zit dit buiten te schrijven, onder een parasol omdat ik anders het beeldscherm niet kan lezen. De telescoop staat naast me en mijn verrekijker en camera liggen ook onder handbereik. Ik heb vrije blik op het noorden en kan duizenden hectares hemel bekijken. Eindelijk is het mooi weer geworden, het is ongeveer 25 graden, er is bijna geen wind en aan de hemel wisselen wolken en het blauw zich af. Perfecte omstandigheden voor een leuke roofvogel of Zwarte Ooievaar. Eerder vanmiddag vlogen er al drie Zooien over een trektelpost hier nog geen 10 km vandaan. Geloof me, mijn verwachtingen zijn op feiten gebaseerd. En zo schrijf ik met het ene oog terwijl mijn andere oog de hemel in de gaten probeert te houden. Niet heel erg eenvoudig maar ook niet compleet onmogelijk. ‘En wat heeft hij dan gezien?’ vraag je jezelf misschien af. Nou, nog niet zo veel, in het halve uurtje dat ik hier nu zit zag ik twee Buizerds en een hele hoge Ooievaar over glijden (naar zuid). Niet spectaculair, dat ben ik met je eens, maar het idee dat elk moment er iets leuks kan overkomen maakt het heel spannend.

Vandaag kon ik noodgedwongen niet werken; mijn vriendin had de auto nodig en mijn carpoolmaat zijn dochter was jarig. Die maat bleef thuis en daarom had ik geen vervoer naar Wageningen. Niet echt een probleem, een onverwachte dag vrij is nooit weg. Daarom liep de wekker vanmorgen iets later af dan normaal en kon ik het een beetje rustig aan doen. De dag begon direct al veelbelovend, terwijl ik mijn brokjes naar binnenwerk zie ik een mooie vrouw Zwarte Roodstaart op ons terras rondscharrelen. Ik twijfel een tijdje, is het de moeite waard de camera halen of loont dat niet? Zo slobber ik muesli en neem dan in een milliseconde een besluit: ik ren naar onze ‘Arbeitszimmer’, pak de camera en zie hieronder het resultaat.

Het is dan ongeveer half 10 als ik op de fiets het dorp uitfiets. De eerste vogels die ik tegenkom zijn Ooievaars, 20 stuks staan bij elkaar op het weiland vlak voor ons huis. Ik sta een tijdje te kijken als ik plotseling Matkoppen hoor roepen. Ik zoek in de dichte wilgen vlak achter me maar kan de vogels niet vinden. Wel leuk, het is nog maar de tweede keer dat ik deze mezensoort hier heb, had al een keer een vogel heel kort in de tuin. Ik fiets vrolijk verder en de Ringmussen, Kneuen en Geelgorzen vliegen me letterlijk om de oren. Overal kom ik ze tegen. Het is heerlijk rustig, er is bijna geen wind en over het lege en heel erg stille weggetje fiets ik richting Kleyen. Hier blijken de alom aanwezige Torenvalken en de paar Blauwe Reigers gezelschap gekregen te hebben van twee Grote Zilverreigers. Die hebben blijkbaar ook door dat hier heel veel muizen zitten. Ik fiets om het hele gebied heen en dat bevalt goed, overal Torenvalken, Buizerds (met opvallende veel jonge vogels die klagend roepend achter de ouders aanvliegen) en grote groepen Kieviten. Ik neem overal veel tijd voor en scoop alles goed af, maar hele bijzondere dingen (lees vogels) kom ik niet tegen.

Als ik bijna klaar ben met het Kleyense rondje besluit ik nog even naar de Zilverreigers te gaan kijken. En dat blijkt een goede keuze te zijn. Midden in het weiland, helemaal open en bloot zit een supermooie adulte man Wespendief. De vogel laat zich geweldig bekijken (wat is dat oog ongelooflijk geel!) en loopt door het gras. Zo nu en dan graaft de vogel met z’n poten en vreet dan van iets (insecten zoals Wespen?). Ik geniet een hele tijd van de vogel, zo heel erg vaak heb ik nog niet zo mooi een Wespendief kunnen bekijken. Ik probeer nog foto’s te maken maar eigenlijk zit de vogel net iets te ver weg. Hieronder twee foto’s, geeft een beetje een idee hoe ik de vogel heb gezien.

Als ik weer naar huis fiets kom ik weer een (eigenlijk dezelfde groep die ik eerder al zag) grote groep Ooievaars tegen. 16 staan in een weiland met de kerk van ons dorp op de achtergrond. Daar moet ik een foto van maken, dat gaat niet anders.

Het verhaal van deze dag is geschreven maar het is nog niet helemaal af. Terwijl ik dit allemaal aan het papier toevertrouwde zag ik een groep grote vogels heel hoog aan komen vliegen. ‘Zwarte Ooievaars’ was mijn eerste gedachte. Ik grijp mijn verrekijker en het blijken 16 gewone Ooievaars te zijn die heel hoog overkomen. ‘Een beetje jammer’, denk ik. Maar ach, ik moet gewoon buiten blijven schrijven, dan komt die Zwooi vanzelf, dat weer ik zeker!

Schwalbenschwanz

Het is maandagavond en ik verzamel het eten voor vanavond. Klinkt een beetje criptisch en zal uitleggen wat er precies aan de hand is. Het voordeel van een grote tuin is dat je groente in je tuin kan verbouwen. En dat is wat we dan ook doen. Om eerlijk te zijn is het meer dankzij de inspanningen van mijn lief dan die van mij dat alles zo groeit en bloeit. In de tuin 'werken' is niet echt mijn ding, loop liever ergens anders rond met een verrekijker om mijn nek. Diepe gaten graven, gras maaien en bomen omzagen, dat is leuk en is meer mij ding.

Maar hoe dan ook, wij verzamelden dus het avondeten (koolrabi en aardappelen). Ik was al terug in de keuken toen ik mijn lief hoorde roepen: 'breng de camera, snel'. Ik weet ondertussen dan wel hoe laat het is: een vlinder, een pad, een kikker, een sprinkhaan, een libel... iets leuks is gevonden en kan (moet) op de foto gezet worden. Ik grijp de camera en ren vol spanning naar achteren. Ze wijst in het lange gras en ik zie het eerst niet... en dan zie ik het ook: een Koninginnenpage! De derde die ik in onze tuin zie en de eerste die niet binnen een seconde weer de tuin uitvliegt. De page hangt namelijk rustig aan een plant, waarschijnlijk omdat het bewolkt is geworden en het net regende.

Een paar foto's maken is dan natuurlijk een fluitje van een cent. Leuk is dat je op de bovenste foto een deel van onze tuin en ons huis op de achtergrond ziet.